حکمرانی تاب آوری زنجیره تامین در صنایع مادر: تحلیل نقش سیاست های دولت در کاهش آسیب پذیری استراتژیک صنعت فولاد در برابر شوک های بیرونی

زمینه و هدف: صنعت فولاد به عنوان یکی از صنایع مادر و راهبردی، نقش مهمی در امنیت اقتصادی، توسعه صنعتی و ثبات عرضه مواد اولیه ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سیاست های دولت در شکل گیری حکمرانی تاب آور زنجیره تامین این صنعت و شناسایی ابعاد کلیدی آن انجام شده است.روش پژوهش: این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره گیری از راهبرد تحلیل مضمون انجام شد. داده ها از طریق ۱۸ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران ارشد صنعت فولاد، سیاست گذاران وزارت صمت، متخصصان لجستیک و خبرگان حوزه انرژی جمع آوری گردید. فرایند تحلیل داده ها بر اساس مراحل شش گانه براون و کلارک شامل آشنایی با داده ها، تولید کدهای اولیه، جستجوی مضامین، مرور مضامین، تعریف و نام گذاری مضامین و گزارش نویسی انجام شد.یافته ها: تحلیل مضمون ها چهار بعد اصلی حکمرانی تاب آوری را آشکار ساخت: ۱-سیاست گذاری تسهیل گر و انعطاف پذیر شامل تنوع بخشی منابع، ثبات بخشی مقررات و بهبود زیرساخت های حمایتی؛۲-حکمرانی شبکه ای و بین نهادی از طریق هماهنگی نهادهای صنعتی، انرژی و حمل ونقل؛ ۳-زیرساخت های دیجیتال و شفافیت داده ای برای پایش لحظه ای ریسک ها و افزایش چابکی تصمیم گیری؛۴- چابکی نهادی و ظرفیت پاسخ سریع شامل یادگیری سازمانی، مدیریت بحران و سازوکارهای مشارکت با بخش خصوصی. نتیجه گیری: تاب آوری واقعی زنجیره تامین صنعت فولاد زمانی حاصل می شود که دولت از نقش مداخله گر به نقش تسهیل گر و تنظیم گر هوشمند گذر کند و حکمرانی شبکه ای مبتنی بر شفافیت، همکاری بین سازمانی و تصمیم گیری داده بنیاد جایگزین ساختارهای سلسله مراتبی سنتی گردد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی تاب آوری ، صنعت فولاد ، تحلیل مضمون ، زنجیره تامین ، سیاست گذاری دولتی