حق بر دفاع مشروع در حقوق بین الملل «با مطالعه موردی حمله روسیه به اوکراین»

دفاع مشروع از مقوله های مهم حقوقی است که در حقوق بین الملل معاصر جایگاه ویژه دارد. پیدایش این موضوع در وهله اول ریشه در حقوق داخلی به ویژه قواعد حقوق جزایی دارد. حقوقدانان به این باورند که شخص متجاوز با عمل متجاوزانه حق دیگری را نفی می نماید و با این عمل، برای طرف مقابل حقی ایجاد می شود که وی را قادر می سازد برای حفظ جان، مال و حیثیت خود بتواند آن را اجرا نماید. این مقوله اکنون به حوزه حقوق بین الملل نیز تسری یافته است. همان گونه که یک فرد می تواند به عنوان یک موجود زنده با توسل به سلاح مرگبار با شرایط خاص از حیات خود دفاع نماید؛ دولت ها نیز می توانند به عنوان شخصی دارای حاکمیت مستقل، با توسل به قوای مسلح از حاکمیت و موجودیت خود دفاع نمایند. در این نوشتار با هدف تجزیه و تحلیل حقوقی حمله روسیه ه اکراین، استدلال حقوقی حمله روسیه به اکراین با توجه به ضوابط ناظر به دفاع مشروع در حقوق بین الملل با روش تحلیلی-تفسیری و با مراجعه به منابع کتابخانه ای، سایت ها و گزارش های رسمی بین المللی بررسی شده، در عین حال ضروت تحقیق نیز ناشی از اهمیت دفاع مشروع در حقوق بین الملل معاصر است.  نتیجه نهایی این است که حمله روسیه به اوکراین با استناد به اصل دفاع مشروع، قابل پذیرش نمی باشد. زیرا، این حمله فاقد شرایط مندرج در ماده (۵۱) منشور ملل متحد و قواعد عرفی و رویه قضایی بین المللی در مورد استفاده از حق دفاع مشروع بوده و اقدام روسیه با توجه به بند۴ماده۲ منشور، تجاوز و توسل به زور نامشروع است و مشمول دفاع مشروع نیست.

کلیدواژه ها:

Ukraine ، Russia ، aggression ، self-defense ، prohibition of the use of force ، اوکراین ، روسیه ، تجاوز ، دفاع مشروع و اصل منع توسل به زور