استثنائات کنوانسیون سنگاپور در اجرای توافق نامه های میانجیگری با تاکید بر حقوق کار و مصرف کننده (مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی افغانستان و ایران)

کنوانسیون سنگاپور با هدف تسهیل اجرای توافق های حاصل از میانجیگری در دعاوی تجارتی بین المللی در سال ۲۰۱۹ تصویب شده است. برخی حوزه ها از جمله حقوق خانواده، ارث، حقوق کار و حقوق مصرف کننده را به دلیل ملاحظات فرهنگی، مذهبی، اجتماعی و ماهیت غیرتجارتی این دعاوی، از شمول خود خارج نموده است. در حالی که استثنای حقوق خانواده و ارث به دلیل پیوند عمیق با نظام های حقوقی ملی و منابع فقهی، منطقی و قابل دفاع به نظر می رسد،پ؛ اما استثنای حقوق کار و مصرف کننده نیازمند بررسی بیشتری است. تحقیق حاضر با رویکردی تطبیقی تحلیلی و با هدف مطالعه تطبیقی، وضعیت حقوقی ایران و افغانستان را در انطباق با این کنوانسیون، به ویژه در زمینه استثنائات مذکور مطالعه نموده است. یافته های تحقیق حاکی است که در نظام حقوقی ایران، سازش نامه های ناشی از میانجیگری در دعاوی کار رسمی و قانون شده و در مواردی از ضمانت اجرای قابل توجه برخوردار است که بیانگر رویکردی منعطف و همسو با توسعه روش های جایگزین حل اختلاف می باشد. با این حال، در حوزه حقوق مصرف کننده، برغم پذیرش میانجیگری در آیین نامه اجرایی، به دلیل فقدان پشتوانه قانونی صریح، حمایت اجرایی کافی از این سازش نامه ها پیش بینی نگردیده است. در مقابل، در نظام حقوقی افغانستان، با وجود پیش بینی سازوکارهای اداری و کمیسیونی برای حل اختلافات کارگری، جایگاه مشخصی برای میانجیگری در نظر گرفته نشده و ساختار موجود بیشتر ماهیت متمرکز و دولتی دارد که از انعطاف لازم برخوردار نیست؛ اما در حوزه دعاوی تجارتی و مصرف کننده، حمایت موثرتری از سازش نامه ها صورت گرفته است.

کلیدواژه ها:

Singapore Convention ، Consumer Rights ، Mediation ، Labor Law ، Exceptions ، Comparative Law ، کنوانسیون سنگاپور ، استثنائات ، میانجیگری ، حقوق کار و مصرف کننده ، افغانستنان ، ایران