ارزیابی عملکرد شرکت های پتروشیمی تولیدکننده متانول با استفاده از تحلیل پوششی داده ها مبتنی بر اصول طبیعی و مدیریتی

هدف اصلی تحقیق حاضر ارزیابی عملکرد شرکت های پتروشیمی تولیدکننده متانول با استفاده از تحلیل پوششی داده ها بر مبنای استفاده هم زمان دو اصل طبیعی و مدیریتی است؛ زیرا در DEA، دسترسی پذیری طبیعی ظرفیت بالقوه بهبود بر اساس مرز ریاضی کارایی را نشان می دهد، درحالی که دسترسی پذیری مدیریتی بر امکان تحقق واقعی این بهبودها تمرکز دارد. ترکیب این دو دیدگاه، شکاف میان کارایی نظری و عملی را آشکار کرده و مبنایی برای طراحی برنامه های واقع بینانه ارتقای عملکرد فراهم می آورد. برای این منظور، یک جامعه آماری متشکل از چهار شرکت پتروشیمی تولیدکننده متانول فعال در کشور انتخاب شده است. بازه زمانی تحقیق در راستای تحلیل داده­ها مربوط به سال ۱۴۰۱ می­باشد. نتایج به دست آمده نشان داد که بهترین و بالاترین کارایی مربوط به شرکت­های فناوران، زاگرس و خارک با کارایی نسبی ۱۰۰ درصد محاسبه شده که واحد تولیدی مرجان به عنوان واحد ناکارا تعیین شده است. علاوه بر این، با استفاده از روش اندرسون-پترسون اولویت­بندی شده است. بر اساس اولویت به دست آمده شرکت خارک رتبه اول، شرکت زاگرس رتبه دوم، شرکت فناوران رتبه سوم و شرکت مرجان رتبه چهارم را کسب کرده است. همچنین، یک مقایسه بر اساس امتیاز کارایی با مدل های پایه اعم از BCC و CCR برای بررسی قابلیت مدل پیشنهادی ارائه شده است. اختلاف ناکارایی حاصل شده بین روش پیشنهادی و روش BCC جزئی و در حد ۰۱۲/۰ می­باشد. در پایان نیز تغییرات مقدار ورودی مدیریت­پذیر کاهشی محاسبه شده است که در این صورت حداکثر مقدار کاهش در مقدار ورودی­های مدیریت­پذیر آن برابر با ۰/۱۴۱ واحد محاسبه شده است. نتایج این مطالعه به مدیران شرکت های پتروشیمی تولیدکننده متانول امکان می دهد تا واحدهای ناکارا و با ظرفیت بالقوه بهبود را شناسایی کرده و منابع سازمانی را به صورت هدفمند به سمت آن ها هدایت کنند. همچنین، با ترکیب دیدگاه های طبیعی و مدیریتی، مدیران می توانند برنامه های عملیاتی واقع بینانه برای ارتقای بهره وری، بهینه سازی ظرفیت تولید و مدیریت دارایی ها تدوین کنند و اقدامات اصلاحی را با اولویت بندی و زمان بندی مشخص اجرا نمایند.

کلیدواژه ها:

کارایی ، اولویت بندی ، شرکت های پتروشیمی ، متانول ، تحلیل پوششی داده ها