<span lang="FA">فرایند سیال تفکر در طراحی منظر: خوانشی تلفیقی از دیدگاه<span dir="LTR" lang="FA">‎<span lang="FA">های شون، لاوسون و ترنر

طراحی منظر، شاخه‎ای از طراحی در بسترهای طبیعی و انسانی پویا با ماهیتی پیچیده و چندلایه است. در چنین شریطی، تفکر طراح نه در قالب یک توالی خطی، بلکه در جریانی سیال و متکی بر درک تدریجی و بازتعریف مستمر مسئله شکل می‎گیرد. با وجود اهمیت این جنبه شناختی ذهن طراح، بخش قابل‎توجهی از ادبیات طراحی منظر همچنان بر رویکردهای تجویزی و ابزارهای تحلیلی تمرکز داشته و کمتر به سازوکارهای شناختی پرداخته شده است. پژوهش حاضر با هدف پاسخ به این خلا نظری، به ارائه چارچوبی مفهومی از فرآیند تفکر در طراحی منظر می‎پردازد. این چارچوب با بهره‎گیری از روش تحلیلی–تطبیقی بر سه دیدگاه کلیدی در مطالعات طراحی استوار شده است: نظریه «تامل در عمل» دونالد شون، «تعامل درهم‎تنیده مسئله و راه‎حل» برایان لاوسون و «حرکت سیال و زنبوروار ذهن» تام ترنر. این انتخاب به‎دلیل تمرکز مشترک و عمیق این نظریه‎ها بر سازوکارهای شناختی طراح صورت گرفته است. در چارچوب حاصل، تفکر طراح به‎مثابه جریانی سیال در میان چهار بعد درهم‎تنیده صورت‎بندی می‎شود: کلیت مسئله به‎مثابه ادراکی متغیر و تدریجی؛ اجزای مسئله که به‎طور گزینشی برجسته می‎شوند؛ ایده‎ها و پاسخ‎ها به‎عنوان ابزارهایی برای کاوش و بازاندیشی؛ و مسیر اندیشه به‎مثابه جریانی تاملی و تعاملی که این ابعاد را به یکدیگر پیوند می‎دهد. به‎منظور درک بهتر پیوند میان این ابعاد، چارچوب یادشده در قالبی بصری نمایش داده شده است. هدف این چارچوب، ارائه درکی عمیق‎تر از فرایندهای سیال ذهن طراحان منظر است که بستری سودمند را برای بازاندیشی در شیوه‎های آموزش و کنش حرفه‎ای در معماری منظر فراهم می‎آورد.

کلیدواژه ها:

معماری منظر ، فرایند طراحی ، تامل در عمل ، تعامل مسئله و راه‎حل ، سازوکار ذهنی طراح