سنجش کارایی شرکت های بیمه ای در ۱۰ سال اخیر بر اساس مدل SBM-DEA

هدف: هدف این مطالعه، ارزیابی و تحلیل کارایی عملیاتی شرکت های بیمه ایرانی در بازه زمانی ده ساله (۱۴۰۴-۱۳۹۵) است. در این راستا، تلاش شده است تا با بهره گیری از یک چارچوب تحلیلی پیشرفته وضعیت عملکردی شرکت ها از منظر استفاده بهینه از منابع و دستیابی به خروجی های مطلوب بررسی شود. اهمیت این پژوهش ناشی از نقش کلیدی صنعت بیمه در ثبات مالی و توسعه اقتصادی و نیز ضرورت ارتقای بهره وری در این صنعت در شرایط رقابتی و متغیر اقتصادی است.روش شناسی پژوهش: این مطالعه با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده ها (DEA) و به طور مشخص رویکرد غیرشعاعی SBM همراه با فرض بازده به مقیاس متغیر (VRS) انجام شده است. داده های مورداستفاده شامل سه متغیر ورودی (سرمایه، هزینه های پرسنلی و هزینه های عملیاتی) و دو متغیر خروجی (حق بیمه تولیدی و سود خالص) برای ۱۰ شرکت بیمه بوده که به صورت شبیه سازی شده گردآوری و تحلیل شده اند. مدل SBM به دلیل توانایی در لحاظ کردن ناکارایی های غیرمتناسب در ورودی ها و خروجی ها، دقت بالاتری در سنجش کارایی نسبت به مدل های شعاعی فراهم می کند.یافته‎ها: نتایج نشان داد که شرکت های بیمه ایران، پاسارگاد و آسیا در اغلب سال های موردبررسی از سطح کارایی بالاتری برخوردار بوده و در سال های پایانی به مرز کارایی کامل نزدیک شده اند. در مقابل، شرکت های کوثر و معلم به طور مستمر سطوح پایین تری از کارایی را تجربه کرده اند. تحلیل روند زمانی حاکی از بهبود تدریجی کارایی در اکثر شرکت ها است، هرچند نوسانات و ناپایداری عملکرد در برخی از آن ها مشاهده می شود. این یافته ها با نتایج مطالعات پیشین داخلی و بین المللی همخوانی داشته و بیانگر وجود الگوهای مشابه در ساختار کارایی صنعت بیمه است.اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش با به کارگیری مدل غیرشعاعی SBM-DEA در ارزیابی کارایی شرکت های بیمه، خلا روش شناختی موجود در ادبیات داخلی را پوشش داده و دیدگاه دقیق تری نسبت به ناکارایی های ساختاری ارائه می دهد. همچنین، نتایج آن می تواند به عنوان ابزاری تحلیلی برای مدیران و سیاست گذاران صنعت بیمه در جهت بهینه سازی تخصیص منابع، کنترل هزینه ها و اتخاذ تصمیمات استراتژیک مبتنی بر شواهد مورداستفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کارایی ، شرکت های بیمه ، SBM-DEA ، تحلیل پوششی داده ها ، بازده به مقیاس متغیر