تبارشناسی موسیقی تک دست در مازندران: از سنت آیینی تا موسیقی مردم پسند

این پژوهش با هدف تحلیل فرایندهای فرهنگی، تاریخی و گفتمانی موثر بر شکل گیری و دگرگونی موسیقی تک دست در مازندران انجام شده است و می کوشد نشان دهد چگونه این موسیقی از یک سنت آیینی وابسته به کشتی های محلی و ساختاری مردانه، به گونه ای از موسیقی مردم پسند دیجیتال تبدیل شده است. روش پژوهش مبتنی بر راهبرد کیفی است که با تلفیق تبارشناسی فوکویی و قوم نگاری دیجیتال انجام شده و داده ها از طریق مصاحبه، مشاهده میدانی، تحلیل اسناد متنی و تصویری و بررسی بازنمایی های رسانه ای گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد نقطه عطف این دگرگونی، گسست از چارچوب آیینی و بومی در پی ورود رسانه های ضبط و پخش و تشدید آن با گسترش فضاهای دیجیتال در دهه ۱۳۸۰ است؛ گسستی که به بازآرایی رابطه سنت، قدرت و مصرف فرهنگی انجامیده است. موسیقی تک دست در این فرایند، با تاثیرپذیری از فناوری، رسانه، مهاجرت و منطق بازار، به پدیده ای چندوجهی در حوزه موسیقی مردم پسند بدل شده و با تلفیق سبک های پاپ و عناصر غیربومی و نیز افزایش حضور زنان در اجرا و بازنمایی، معانی فرهنگی تازه ای یافته است. نتایج پژوهش نشان می دهد تک دست امروز عرصه ای برای بازنمایی سوژگی، مقاومت در برابر گفتمان های مسلط و مذاکره فرهنگی میان سنت و مدرنیته است که در بستر دیجیتال، هویت محلی را بازتعریف کرده و نظم های جنسیتی، نهادی و فرهنگی را به چالش می کشد.

کلیدواژه ها:

تبارشناسی ، تک دست ، جنسیت ، موسیقی مازندران ، موسیقی مردم پسند