واکاوی مبانی و اصول سازماندهی در اندیشه های قرآنی امام خامنه ای با تاکید بر نیروهای مسلح

سازماندهی در ساختار نیروهای مسلح، نقشی راهبردی در کارآمدی، انسجام و اقتدار دفاعی ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مبانی و اصول سازماندهی در اندیشه های قرآنی امام خامنه ای(ره) و تبیین پیوند آن با آموزه های وحیانی در حوزه نیروهای مسلح انجام شده است. مسئله اصلی، فهم این نکته است که الگوی مطلوب سازماندهی از منظر ایشان چه مبانی، اصول و پشتوانه های قرآنی دارد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوای جهت دار انجام شده است. جامعه پژوهش شامل آیات مرتبط با سازماندهی در قرآن کریم و مجموعه بیانات و تدابیر فرماندهی معظم کل قوا (قدس سره) است. داده ها با استفاده از روش استنطاقی (ارائه نظام مند مضامین به قرآن و پرسش گری از آیات) مورد تحلیل قرار گرفته و مبانی و اصول مستخرج، در قالب جداول مفهومی تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد هشت مبنای قرآنی شامل غایت گرایی توحیدی، اهلیت محوری، اتقان، ولایت محوری، مسئولیت پذیری مبتنی بر اختیار، سلسله مراتب مبتنی بر ولایت، تخصیص حکیمانه منابع و تاب آوری حکیمانه، پایه های این الگو را تشکیل می دهند. در سطح اصول نیز هفت اصل راهبردی احصاء شده است: معنویت و بصیرت سازمانی، پایداری امنیت درونی، نوآوری مستمر، اشراف فرماندهی، مشارکت مردمی در ساختار دفاع، سازماندهی متناسب با نبرد نامتقارن و شبکه سازی راهبردی دفاعی. بنابراین سازماندهی در منظومه فکری امام خامنه ای(ره) نه یک ابزار صرفا اداری، بلکه یک راهبرد الهی-عقلانی برای تحقق حکمرانی دینی، امنیت پایدار و تمدن سازی نوین اسلامی است. الگوی ارائه شده، ظرفیت بالایی برای بازطراحی ساختارهای موجود در نیروهای مسلح بر پایه ارزش های اسلامی و در عین حال، پاسخگو به اقتضائات پیچیده و نامتقارن دفاعی معاصر دارد.

کلیدواژه ها:

سازماندهی قرآنی ، اندیشه های امام خامنه ای ، نیروهای مسلح ، مبانی و اصول سازماندهی