دکوراسیون و تزئینات داخلی منازل و نقش آن در بازتاب تمایزات اجتماعی ایران در عصر قاجار

دکوراسیون و تزئینات داخلی خانه­ها در ایران عصر قاجار موردتوجه بسیاری از ایرانیان قرار داشته و آنان کوشش می­کردند تا به صورت آگاهانه تمایزات اجتماعی خود را از طریق همین امر منعکس نمایند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره­گیری از منابع و متون تاریخی و کاربست نظریه «تمایز اجتماعی» بوردیو مبتنی بر تفاوت در سلیقه اقشار فرادست و فرودست، در پی آن است تا برای این سوالات پاسخ مناسب و درخوری بیابد: دکوراسیون و تزئینات داخلی خانه­ها در ایران عصر قاجار، چه نقشی در بازتاب تمایزات میان طبقات اجتماعی داشته است؟ نوع نگرش اعیان و اشراف به این مسئله چگونه بوده است؟ اقشار فرودست یا توده مردم چگونه به مسئله دکوراسیون داخلی خانه­ها می­نگریستند؟ فرض پژوهش این است درحالی که اقشار فرادست و اشراف در دکوراسیون و تزئینات داخلی خانه­ها به دنبال نشان دادن تشخص، و سلیقه یا ذائقه هنردوستی و زیباپسندی خود بودند، اقشار فرودست و محروم جامعه در امر دکوراسیون و تزئینات داخلی، به دنبال رفع نیازهای اساسی و اولیه خود بودند. یافته­های پژوهش نشان می­دهد اقشار فرادست در امر دکوراسیون و تزئینات داخلی خانه­های خود، چون در پی نشان دادن تشخص و تمایز خود بوده­اند، درنتیجه دقت و توجه بسیاری به تزئینات، تجملات و ابعاد زیباشناختی درون خانه­ها داشته­اند، درحالی که اقشار فرودست همین امر را بیشتر براساس سلیقه ضرورت­پسند و نگرشی مبتنی بر رفع نیازهای اساسی خود می­دیدند و بنابراین عناصری همچون ارزانی قیمت، سادگی و عدم تجمل، و دوام یا طول عمر مصرف، در دکوراسیون و تزئینات منازل، بیشتر مدنظر آن ها بوده است

کلیدواژه ها:

قاجار ، تمایزات اجتماعی ، دکوراسیون ، تزئینات ، خانه ها