بررسی ترجمه انگلیسی تاریخ جهانگشای جوینی براساس ترجمه اصطلاحات دیوانی

در کنار اهمیت تاریخ جهانگشای جوینی در شناخت دوره مغول و تاثیر آن در متون پس از خود، می‎توان گفت ترجمه انگلیسی این کتاب در جهان ایران‎شناسی و مغول شناسی نقش مهمی در شناخت پژوهشگران غیرایرانی و آشنا به زبان انگلیسی از این دوره داشته و پژوهش‎های ایشان متاثر از شیوه ترجمه محتوای این اثر بوده و یا ملاکی برای ادامه پژوهش‎ها در این زمینه به شمار می‎آمده است. بخش مهمی از دشواری‎های این کتاب و لاجرم ترجمه انگلیسی آن، مربوط به ترجمه واژگان اداری دوره حکمرانی مغول هاست، زیرا دگرگونی‎های پیش‎آمده در حوزه دستگاه حکمرانی، همواره محققان حوزه دیوان سالاری را با چالش بزرگی رویاروی کرده که به‎تبع آن، مترجم اثر نیز دچار چالش بیشتری خواهد شد. لذا پرسش این پژوهش آن است که در ترجمه بویل، چه شیوه‎ای برای بازگردانی واژگان اداری در پیش‎گرفته شده است؟ این پژوهش نشان می‎دهد که مترجم سه شیوه را در مواجهه با واژگان دشوار اداری در پیش ‎گرفته که می‎توان آن را «معادل‎سازی تاریخی»، «ترجمه توصیفی» و سرانجام «ترانویسی» نام نهاد و دسته‎بندی کرد. وی اگرچه بخش بیشتر این واژگان را با معادل‎های تاریخی واژگان به انگلیسی ترجمه کرده اما به دلیل محدودیت‎های زبانی، از دو شیوه ترجمه توصیفی در قالب عبارت و نیز نویسه‎گردانی و توضیح آن در پانوشت نیز بهره برده است. سرانجام این پژوهش نشان می‎دهد که به‎غیراز چند مورد معدود، وی در بیشتر موارد، درک درستی از واژگان اداری داشته و ترجمه راهگشایی عرضه داشته است.

کلیدواژه ها:

ترجمه انگلیسی جهانگشای جوینی ، جان اندرو بویل ، واژگان اداری ، نویسه‎گردانی ، معادل گزینی