ابعاد و خصلت های شخصیتی - روان شناختی سیاسی شاه عباس اول صفوی

شاه عباس اول صفوی یکی از مهم ترین پادشاهان صفوی و تاریخ ایران، زمانی به قدرت رسید که ایران مورد یورش قدرت های خارجی و شورش های داخلی قرار داشت. او طی ۴۲ سال حکمرانی خود توانست سرزمینی که در آن قدرت مرکزی وجود نداشت، به ایرانی آباد و قدرتمند تبدیل کند. اگرچه زندگانی و اقدامات او به کرات مورد بررسی تاریخی قرار گرفته، اما تحلیل نظام مند شخصیت و رفتار سیاسی او بر پایه نظریه های روان شناسی سیاسی کمتر مورد توجه بوده است. این پژوهش با تمرکز بر این خلا، درصدد ارائه تفسیری بهتر نسبت به چرایی روان شناختی سیاسی عملکرد او در طول سلطنتش بوده است. تحقیق حاضر به دنبال پاسخ به سوال «مهم ترین ابعاد و خصلت های شخصیتی - روان شناختی سیاسی شاه عباس اول صفوی کدام اند؟» است. روش پژوهش تحقیق حاضر، تحلیل محتوای کیفی و روش جمع آوری داده ها و اطلاعات اسنادی است. یافته های پژوهش نشان می دهد ترکیب احساس کهتری ناشی از تجارب کودکی (دوری از والدین، ترتیب تولد و ابزارشدگی توسط قزلباشان) و شرایط بحرانی آغاز پادشاهی او (برآمده از ضعف ایران در برابر همسایگان و ضعف حکمرانی پدر)، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت وی داشته است. این دو عامل موجب شکل گیری سازوکارهای جبرانی دوگانه رفتاری «خودمحوری» از مسیر قدرت طلبی سلطه جویانه، و گرایش هم زمان به «دیگرمحوری» از طریق مردم داری مفید به حال جامعه در وی شده است.

کلیدواژه ها:

روان شناسی سیاسی ، شاه عباس اول ، صفویه ، تاریخ ایران ، آلفرد آدلر