کارکردهای روان شناختی هیات های مذهبی در پاسداری از هویت اسلامی نیروهای نظامی: تدوین الگوی بوم نگار

این پژوهش با هدف تبیین مکانیسم های روان شناختی هیات های مذهبی در تقویت هویت اسلامی نیروهای مسلح و تدوین الگوی بومی هویت سازی انجام شد. داده ها از طریق مشاهدات میدانی در۷ پادگان و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با نیروهای نظامی گردآوری و با رویکرد تحلیل مضمون شش مرحله ای براون و کلارک (۲۰۲۲) تحلیل شدند. یافته ها چهار مضمون هویت ساز را شناسایی کرد: تاب آوری هویتی (بازتعریف هویت به عنوان سرباز جبهه فرهنگی و تقویت انسجام گروهی)، انسجام بخشی آیینی-روانی (کاهش تنش های روانی از طریق نوحه های حماسی و مناسک جمعی)، بازتولید هویت مکتبی-جهادی (الگوسازی شهدا و تبیین مفاهیم جهاد)، و جامعه پذیری هویت اسلامی (تلفیق آموزش نظامی-دینی و شبکه سازی نخبگان). این مضامین در الگویی بومی با پنج جزء (ورودی های هویتی، پردازشگرهای روان شناختی، محیط های عملیاتی، خروجی های دفاع روانی، بازخورد) و چرخه ای پویا (تغذیه، پالایش، تزریق، ارزیابی، به روزرسانی) سازمان دهی شدند که هیات ها را به سامانه ای برای تقویت تاب آوری و هویت اسلامی تبدیل می کنند. نتایج نشان داد که هیات ها با ایجاد چهار لایه حفاظتی (شناختی، عاطفی، معنایی، نهادی) روحیه رزمی و وفاداری سازمانی نیروها را ارتقا می دهند. پیشنهاد محوری، ادغام این الگو در سیاست های تربیت نظامی و تاسیس هیات های تخصصی برای تقویت هویت و تاب آوری روانی در یگان هاست.

کلیدواژه ها:

هیات مذهبی ، هویت اسلامی ، روان شناسی نظامی ، جنگ شناختی