بررسی جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینا (تخمیری و غیر تخمیری) در جیره بره های پرواری: تاثیر بر فراسنجه های عملکرد رشد و تخمیر شکمبه ای

سابقه و هدف : پروتئین یکی از مهم ترین و پرهزینه ترین مواد مغذی مورد استفاده برای نشخوارکنندگان است. با توجه به محدودیت های ایران در تولید دانه های روغنی و کنجاله های پروتئینی، تامین نیاز پروتئینی دام با مشکلات بسیاری همراه است. کنجاله سویا بهترین کنجاله پروتئینی است که امروزه در خوراک دام و طیور استفاده می شود، اما قیمت آن در مقایسه با سایر کنجاله ها بیشتر است. کنجاله کاملینا نیز یکی از کنجاله های پروتئینی است که می تواند گزینه مناسبی برای جایگزینی کنجاله سویا در تغذیه دام باشد. لذا، این تحقیق به منظور بررسی اثر جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینا (تخمیر شده و تخمیر نشده) بر عملکرد رشد و برخی فراسنجه های تخمیر شکمبه ای بره های پرواری انجام شد. مواد و روش ها: آزمایش به صورت طرح کاملا تصادفی با سه تیمار آزمایشی و هشت تکرار در هر تیمار (۲۴ راس بره) چهار تا حدود شش ماهه با میانگین وزن ۵±۵/۳۴ به مدت ۸۰ روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل جیره شاهد (کنجاله سویا)، جیره حاوی کنجاله کاملینای تخمیر شده و کنجاله کاملینای تخمیر نشده بودند. برای تخمیر کاملینا از قارچ تریکودرما رسی (PTCC ۵۱۴۲) استفاده شد. آزمون تولید گاز ۲۴ ساعته برای برآورد قابلیت هضم ماده آلی، انرژی متابولیسمی و بازده توده میکروبی انجام شد. در پایان آزمایش، برای اندازه گیری برخی فراسنجه های تخمیر شکمبه مانند pH، غلظت نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب و تعداد جمعیت تک یاخته ها، نمونه مایع شکمبه بره ها، از طریق سوند مری جمع آوری شد. در طول دوره آزمایش، مصرف خوراک روزانه، افزایش وزن روزانه بره ها و ضریب تبدیل خوراک اندازه گیری شد. هزینه صرف شده برای هر یک کیلوگرم افزایش وزن در طول دوره پروار بر اساس شاخص اقتصادی تعیین شد. داده ها با استفاده از رویه GLM نرم افزار آماری SAS (۲۰۰۵) تجزیه آماری شد.یافته ها: نتایج نشان داد که جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینای تخمیری و غیر تخمیری تاثیر معنی داری بر فراسنجه های رشد و مصرف خوراک نداشت. همچنین، pH شکمبه، نیتروژن آمونیاکی، اسیدهای چرب فرار کل و جمعیت کل پروتوزوآ تحت تاثیر جایگزینی کنجاله ها قرار نگرفت، هرچند جمعیت انتودینینه در گروه های آزمایشی حاوی کنجاله کاملینا افزایش یافت (۰۵/۰>P). در بره های دریافت کننده کنجاله کاملینا (تخمیری و غیرتخمیری)، غلظت پروپیونات در شکمبه بیشتر و نسبت استات به پروپیونات کمتر از گروه شاهد بود (۰۵/۰>P). تفاوت آماری معنی داری در تولید گاز ۲۴ ساعته بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد. قابلیت هضم ماده آلی، انرژی متابولیسمی برآورد شده، عامل تفکیک و بازده توده میکروبی تفاوتی در گروه های مختلف آزمایشی نداشتند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که جایگزینی کنجاله سویا با کنجاله کاملینای تخمیری و غیر تخمیری اثرات نامطلوبی بر عملکرد رشد و ماده خشک مصرفی بره های پرواری نداشت و با توجه به نیار آبی کشت و قیمت کمتر می تواند به عنوان یک منبع پروتئینی مقرون به صرفه در جیره غذایی بره های پرواری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اسیدهای چرب فرار ، تریکودرما ، پروتوزوآ ، عملکرد رشد ، کاملینا