ارزیابی ادله بریان لفتو درباره بساطت خداوند با تکیه بر آراء ملاصدرا

نظریه بساطت خداوند، از مهم ترین نظریه های فلسفی که در دوران معاصر نیز مناقشه انگیز بوده است. بریان لفتو از مدافعان این نظریه در فلسفه تحلیلی دین در دوره معاصر است که تلاش کرده است به انتقادات فیلسوفانی مانند آلوین پلنتینگا در این زمینه پاسخ دهد. در نوشتار حاضر ابتدا نشان داده شده است که لفتو به مدد اصولی نظیر فرض نهایی بودن خداوند، خالقیت مطلق، کمال و استقلال وی و نیز تجربه های عرفانی، به اثبات عدم ترکیب خداوند از اجزاء مادی و ماهیت و وجود، و همچنین عدم ترکیب ذات حق از صفات پرداخته و تمایز این صفات از یکدیگر را نیز نفی کرده است. در ادامه، با تکیه بر مباحثی از حکمت متعالیه صدرایی، مانند تقدم واجب بر ممکنات و نفی ترکیب وی از وجود و عدم، نشان داده شده است که گرچه این دو نظریه پرداز، از مدافعان بساطت خداوند هستند، اما دو تصور جداگانه از خداوند دارند و استدلال های متفاوتی در دفاع از بساطت خداوند ارائه داده اند که براساس آن ، ترکیب های متفاوتی را از خداوند نفی کرده اند. گرچه لفتو برخی از انواع ترکیب مانند ترکیب جهتی و در نتیجه، برخی اوصاف امکانی را در خداوند پذیرفته است، ولی با تکیه بر ادله ملاصدرا از طریق تفکیک مقام فعل و ذات خداوند، به وی پاسخ داد و از ضروری بودن تمام اوصاف خداوند دفاع کرد.

کلیدواژه ها:

بساطت خداوند ، عینیت ذات ، صفات ذاتی ، ترکیب جهتی ، لفتو ، ملاصدرا