ویژگی ها و عناصر مستند رادیویی با هدف توسعه دیپلماسی فرهنگی و گردشگری در رادیوهای برون مرزی صداوسیما (مطالعه موردی: شهر تبریز)

مستندهای رادیویی با روایت شنیداری فرهنگ، تاریخ و جاذبه های گردشگری، این ظرفیت را دارند که تصویری مثبت و جذاب از یک کشور در ذهن مخاطبان خارجی ایجاد کنند. پژوهش حاضر، با هدف شناسایی ویژگی های محتوایی و شکلی مستندهای رادیویی در رادیوهای برون مرزی صداوسیما، برای معرفی مطلوب شهر تبریز انجام شده است، شهری که جایگاه ویژه ای در تحولات قفقاز، آناتولی و ایران داشته است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با کارشناسان برجسته، گرداوری و با روش تحلیل مضمون، واکاوی، صورت بندی و تبیین شده اند. تعداد کارشناسان براساس معیار اشباع نظری یافته ها، ۱۹ نفر بوده است. یافته ها نشان می دهند که ۱۱ مضمون فراگیر در دو بعد محتوایی و شکلی، در تولید مستندهای رادیویی نقش محوری دارند. مضامین فراگیر در زمینه محتوا عبارت اند از: تاریخ، آثار باستانی و معماری و گردشگری، ادبیات، هنر، آب و هوا و محیط زیست، تغذیه و آشپزی، پزشکی و سلامت، صنعت، فناوری و کشاورزی، گردشگری دینی و گردشگری ورزشی. ساختار ترکیبی روایت و گفت وگو، ترکیب موسیقی با روایت و حضور راوی در محیط تاریخی نیز ازجمله مضامین سازمان یافته ای هستند که مضمون فراگیر ویژگی های شکلی و ساختاری مستند رادیویی را تشکیل می دهند. کاربست این مولفه های محتوایی و شکلی می تواند امکان جذب گردشگران جمهوری آذربایجان را به تبریز، به عنوان «شهری جامع و همه جانبه از منظر گردشگری»، افزایش دهد و توسعه دیپلماسی را تسهیل کند.

کلیدواژه ها:

تبریز ، دیپلماسی فرهنگی و گردشگری ، مستند رادیویی ، رادیو برون مرزی ، صداوسیما