درصد هموزیگوسیتی در مناطق پرورش زنبور عسل استان سیستان و بلوچستان و تاثیر آن بر میزان تولید عسل

با توجه به اهمیت هموزیگوسیتی آلل های جنسی بر عملکرد و تولید عسل، هدف از مطالعه حاضر ارزیابی میزان هموزیگوسیتی آلل های جنسی در زنبورستان های استان سیستان و بلوچستان بر اساس مراکز تجمع زنبورستان ها و بر مبنای پتانسیل زنبورداری، تعداد کلنی و زنبوردار ارزیابی شد. بدین منظور از مراکز تجمع زنبورستان در مناطق مختلف استان،کلنی های دارای ملکه های هم سن و دارای جمعیت یکسان (ترجیحا بیشتر از هفت شان جمعیت) به صورت تصادفی انتخاب و مورد مطالعات میدانی قرار گرفتند. تعداد ۲۰۰ کلنی زنبور عسل (از چهار شهرستان، هر شهرستان ۵ بخش و از هر بخش ۱۰ کلنی) انتخاب شدند. صفات تعداد حجرات خالی و میزان تولید عسل در پایان دوره ۶ ماهه اندازه گیری شدند. بر اساس تعداد حجرات خالی درصد هموزیگوسیتی آلل های جنسی و تعداد آلل هموزیگوت محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس طرح آشیانه ای با دو عامل شهرستان و منطقه انجام گرفت و آثار هموزیگوسیتی بر عملکرد تولید عسل از تجزیه کواریانس و تجزیه رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان داد کمترین ضریب هموزیگوسیتی (۸۹/۲ درصد) در بخش اسماعیل آباد، شهرستان خاش مشاهده شد. همچنین شهرستان دلگان بیشترین میزان تولید عسل (۰۷/۱۲ کیلوگرم به ازای هر کندو) را به خود اختصاص داد، اما میزان عسل تولیدی در بخش حبیب آباد، شهرستان تفتان نسبت به سایر  بخش ها در بالاترین مقدار به میزان ۷۹/۱۸ کیلوگرم به ازای هر کندو بود. بالاتر بودن میزان تولید عسل در بخش حبیب آباد، شهرستان تفتان می تواند به دلیل شرایط منطقه ای مناسب تر و یا به دلیل تغذیه بهتر کلنی های زنبورعسل در این بخش نسبت به سایر بخش ها باشد. در مطالعه حاضر همبستگی بین درصد هموزیگوسیتی و صفت تولید عسل غیرمعنی دار بود. لذا آثار نامطلوب هموزیگوسیتی بر عملکرد زنبور عسل و کاهش اندازه جمعیت کلنی ها مشاهده نشد، لذا حکایت از وضعیت مطلوب زنبورداری و میزان تنوع بالا در کلنی های زنبور عسل منطقه سیستان و بلوچستان است و برنامه های بهنژادی با انتخاب جهت تولید ملکه های با عملکرد بالا و صفات مطلوب دیگر را میسر می سازد.

کلیدواژه ها:

تولید عسل ، زنبور عسل ، ژن csd ، سیستان و بلوچستان ، هموزیگوسیتی آللهای جنسی