قابلیت های هنرهای روایی در پرورش فرهنگ صلح: جستاری فلسفی

این مقاله جستاری است فلسفی -تحلیلی در ظرفیت های هنرهای روایی برای پرورش فرهنگ صلح. برخلاف فهم اجمالی از صلح به مثابه «غیاب جنگ»، نویسنده با اتکا بر فلسفه فضیلت و یافته های روایت شناختی و روان شناختی می کوشد تا نشان دهد که صلح پایدار نیازمند فضائل درونی (همدلی، حکمت عملی، فروتنی معرفتی، عدالت خواهی، و خویشتن داری) افزون بر نهادهای پاسخگو است. روش پژوهش تلفیقی و میان رشته ای است: بازسازی نظری مفاهیم فضیلت گرایانه، تحلیل مفهومی سازوکارهای روایی، و خوانش متنی چهار مطالعه موردی ایرانی: رمان سووشون، تئاتر مرگ یزدگرد، اپرای رستم و سهراب، و فیلم جدایی نادر از سیمین. یافته ها نشان می دهند که روایت ها از راه پرورش تخیل اخلاقی، تقویت همدلی شناختی و عاطفی، آموزش حکمت عملی موقعیتی، تنظیم عاطفی، و سازمان دهی حافظه جمعی، ظرفیت تبدیل نگرش به کنش صلح ساز را دارند. تحلیل مطالعات موردی نیز تایید می کنند که هر شاخه هنر روایی نقشی متمایز ایفا می کند: ادبیات در تمرین قضاوت موقعیتی، تئاتر در تعلیم گفت وگوی جمعی و چندصدایی، موسیقی روایی در مدیریت عواطف و نمادسازی، و فیلم در فراهم سازی موقعیت های پیچیده همدلی و نمایش نقش نهادها. مقاله همچنین بر ضرورت پیوند آثار روایی با سازوکارهای نهادی و برنامه های آموزشی تاکید می ورزد، تا اثر نمادین به تغییر ساختاری تبدیل شود. نتیجه این که هنرهای روایی می توانند جزئی از زیربنای فرهنگی صلح ایجابی باشند؛ اما برای دفاع از وجود علیت دقیق به پژوهش های تجربی طولی نیاز هست و این امر مقتضی تحقیقات آتی است.

کلیدواژه ها:

هنرهای روایی ، صلح ایجابی ، فرهنگ صلح ، فضیلت گرایی