چارچوب مفهومی سیاست گذاری قابلیت ساز در توسعه کارآفرینی فناورانه در ایران

توسعه کارآفرینی فناورانه در کشورهای درحال توسعه، نه از مسیر افزایش تعداد ابزارها و نهادهای حمایتی، بلکه از طریق تبدیل آن حمایت ها به قابلیت های فناورانه، مدیریتی، بازاری، شبکه ای و نهادی پایدار محقق می شود. این پژوهش با هدف ارائه چارچوبی مفهومی برای سیاست گذاری قابلیت ساز در توسعه کارآفرینی فناورانه در ایران، با روش مرور تحلیلی انجام شده است. داده های گردآوری شده از منابع نظری در حوزه سیاست نوآوری، آمیخته سیاستی، نظام ملی نوآوری و اکوسیستم کارآفرینی، در کنار شاخص های بین المللی ایران شامل شاخص آمادگی شبکه ای ۲۰۲۵، دیده بان جهانی کارآفرینی ۲۰۲۰ و داده های دولت الکترونیک ۲۰۲۴، حاکی از وضعیتی نامتوازن است؛ اگرچه ایران برخی ظرفیت های فناورانه و دانشی نسبی دارد؛ اما توان تبدیل این ظرفیت ها به اثر اقتصادی و ارزش آفرینی پایدار به شدت ضعیف است. چارچوب مفهومی پیشنهادی نشان می دهد که سیاست گذاری قابلیت ساز زمانی اثربخش است که در قالب آمیخته ای منسجم، مرحله مند و متناسب با سه عامل سطح قابلیت بنگاه، کیفیت اکوسیستم و ظرفیت حکمرانی، شامل ابزارهای شش گانه مالی، دانشی، زیرساختی، تنظیمی، شبکه ای و بازارساز طراحی شوند. گذار از منطق افزایش حمایت به منطق انباشت قابلیت و خلق ارزش، محور اصلی این چارچوب است.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری قابلیت ساز ، آمیخته سیاستی نوآوری ، کارآفرینی فناورانه ، نظام ملی نوآوری ، ایران