تاثیر سبک فرزند پروری والدین بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سبک های فرزندپروری والدین بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه انجام شده است. این تحقیق با رویکرد کمی و روش توصیفی از نوع همبستگی صورت گرفته و جامعه آماری آن را تمامی دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ تشکیل می دهند که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۸۴ نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب گردیدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استاندارد سبک های فرزندپروری بامریند که دارای سه بعد سبک مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه است و همچنین برای سنجش پیشرفت تحصیلی از معدل نیمسال اول دانش آموزان استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داد که بین سبک فرزندپروری مقتدرانه با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، در حالی که بین سبک های مستبدانه و سهل گیرانه با پیشرفت تحصیلی رابطه منفی و معنادار مشاهده گردید. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که از میان ابعاد سه گانه سبک های فرزندپروری، بعد مقتدرانه قوی ترین پیش بینی کننده پیشرفت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود و توانایی تبیین ۳۴ درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی را دارا می باشد. علاوه بر این، بررسی نقش تعدیل کننده متغیرهای جمعیت شناختی نظیر جنسیت، پایه تحصیلی و وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده نشان داد که این متغیرها تاثیر معناداری بر رابطه بین سبک های فرزندپروری و پیشرفت تحصیلی ندارند. بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که سبک فرزندپروری مقتدرانه با ایجاد تعادل مناسب بین استقلال دهی و کنترل، زمینه را برای رشد مهارت های خودتنظیمی، انگیزه پیشرفت و نگرش مثبت به تحصیل در دانش آموزان فراهم می آورد و در نتیجه منجر به بهبود عملکرد تحصیلی آنان می گردد. در مقابل، سبک های مستبدانه با اعمال کنترل بیش ازحد و سبک سهل گیرانه با فقدان نظارت کافی، هر دو به نوعی باعث کاهش انگیزه تحصیلی و افت عملکرد دانش آموزان می شوند. از این رو، پیشنهاد می شود که برنامه های آموزش خانواده با هدف آگاه سازی والدین نسبت به پیامدهای سبک های فرزندپروری و ترویج سبک مقتدرانه در مراکز آموزشی و مشاوره ای طراحی و اجرا گردد. همچنین به معلمان و مشاوران مدارس توصیه می شود که با شناسایی دانش آموزان دارای سبک های فرزندپروری نامناسب، برنامه های حمایتی و مداخله ای متناسب را برای جبران کمبودهای موجود در محیط خانواده ارائه نمایند.کلمات کلیدی: سبک فرزندپروری، پیشرفت تحصیلی، والدین، دانش آموزان، مقتدرانه