بایسته های حقوق مالکیت فکری در حوزه کلان داده های ناشی از اکوسیستم «اینترنت اشیا»

پارادایم نوظهور «اینترنت اشیا» با ایجاد شبکه ای یکپارچه از اجسام فیزیکی مجهز به حسگرهای پیشرفته، پردازشگرهای داده و زیرساخت های ارتباطی، مرزهای محیط واقعی و دیجیتال را درنوردیده و داده هایی با حجم، تنوع و سرعت بی سابقه موسوم به «کلان داده ها» تولید می نماید. پژوهش حاضر با تمرکز بر تحلیل چارچوب های حمایتی حقوق مالکیت فکری در اکوسیستم اینترنت اشیا، درصدد واکاوی این پرسش اساسی است که چگونه می توان در محدوده نظام مالکیت فکری، جایگاهی حقوقی برای حمایت از کلان داده های تولیدشده در این فضا تعریف کرد. با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی و با ارزیابی ظرفیت های نهادهای کلاسیک مالکیت فکری از جمله کپی رایت، نظام حق اختراع و حمایت از اسرار تجاری، این مقاله استدلال می نماید که این مکانیسم ها، تنها وجوه محدودی از واقعیت پیچیده اینترنت اشیا را پوشش داده و در مواجهه با ماهیت منحصربه فرد کلان داده های حاصله از آنها که از حیث فقدان اصالت اثر، نبود شرط نوآوری و دشواری در تحقق شرط محرمانگی، با چالش های ماهوی بنیادینی روبه­رو هستند. یافته های این تحقیق حاکی از آن است که نارسایی ذاتی این نهادهای حقوقی در تطبیق با ویژگی های ذاتی کلان داده ها، تقنین گذاران و حقوقدانان را ناگزیر از خلق چارچوب های نظری مستقل و طراحی سازوکارهای های حمایتی نوین می سازد که بتواند پاسخی درخور به مسائل حقوقی بی پیشینه این عرصه باشد.

کلیدواژه ها:

اینترنت اشیا ، کلان داده ها ، فناوری متصل ، مالکیت فکری ، نظام حقوقی مستقل