تبیین نقش آموزش مبتنی بر شایستگی در نظام آموزش و پرورش

آموزش مبتنی بر شایستگی به عنوان یکی از رویکردهای نوین و تحول آفرین در نظام های آموزشی جهان، در دهه های اخیر توجه روزافزون پژوهشگران، برنامه ریزان درسی و سیاست گذاران آموزشی را به خود جلب کرده است. این رویکرد که در تقابل با نظام های سنتی مبتنی بر زمان و محفوظات قرار دارد، بر توانایی یادگیرنده در به کارگیری دانش، مهارت ها و نگرش ها در موقعیت های واقعی و متنوع تاکید می ورزد. شایستگی به عنوان ترکیبی پویا از دانش نظری، مهارت های عملی، توانایی های شناختی و فراشناختی، و رفتارهای عاطفی و اجتماعی تعریف می شود که فرد را برای موفقیت در زندگی شخصی، حرفه ای و اجتماعی آماده می سازد. این مقاله به تبیین نقش آموزش مبتنی بر شایستگی در نظام آموزش و پرورش می پردازد و ابعاد گوناگون این رویکرد را از جمله مبانی نظری، مولفه های اساسی، مزایا و فرصت ها، چالش ها و موانع، الزامات اجرایی، و پیامدهای آن بر یادگیری و تربیت تمام ساحتی دانش آموزان مورد بررسی قرار می دهد. یافته های این بررسی نشان می دهد که آموزش مبتنی بر شایستگی با تاکید بر خروجی های یادگیری، ارزشیابی اصیل و عملکردمحور، و انعطاف پذیری در مسیر یادگیری، می تواند به طور معناداری به پرورش مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری، ارتباط موثر و خودتنظیمی در دانش آموزان کمک کند. با این حال، پیاده سازی موفق این رویکرد نیازمند بازنگری اساسی در برنامه های درسی، روش های تدریس، نظام ارزشیابی، تربیت معلم و ساختارهای سازمانی مدارس است.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر شایستگی ، شایستگی ، برنامه درسی ، یادگیری عملکردمحور