سنجش مولفه های هویت بخش معماری بومی در ارتقای حس تعلق ساکنان در بلندمرتبه سازی معاصر؛ مطالعه موردی: طراحی مجتمع مسکونی در شهر رامسر

رشد شتابان شهرنشینی و افزایش تقاضا برای مسکن در دهه های اخیر موجب گسترش الگوی بلندمرتبه سازی در بسیاری از شهرهای ایران شده است. این روند در شهرهای شمالی کشور به ویژه شهر رامسر نیز مشاهده می شود. با وجود مزایای اقتصادی و مدیریتی ساخت وسازهای مرتفع، بسیاری از این مجموعه های مسکونی فاقد پیوند با زمینه فرهنگی، اقلیمی و هویتی بستر خود هستند. در نتیجه ساکنان این مجتمع ها اغلب با نوعی گسست مکانی و کاهش حس تعلق مواجه می شوند.معماری بومی شمال ایران به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی، ساختار اجتماعی و فرهنگ زیستی منطقه، از الگوهای فضایی و کالبدی منحصربه فردی برخوردار است که می تواند به عنوان منبع الهام در طراحی مسکن معاصر مورد استفاده قرار گیرد. عناصر شاخصی مانند ایوان های سرتاسری (تالر)، بام های شیبدار، فضاهای نیمه باز، ارتباط مستقیم با طبیعت و سازمان فضایی باز، از مهم ترین ویژگی های این معماری به شمار می روند.پژوهش حاضر با هدف شناسایی و سنجش مولفه های هویت بخش معماری بومی و بررسی نقش آن ها در ارتقای حس تعلق ساکنان در مجتمع های مسکونی بلندمرتبه انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی از مطالعات نظری، تحلیل نمونه های معماری بومی، بررسی اسناد و منابع و تحلیل طراحی معماری است. در این پژوهش ابتدا مولفه های هویتی معماری بومی منطقه استخراج شده و سپس امکان بازتفسیر آن ها در قالب یک مجتمع مسکونی معاصر در شهر رامسر بررسی شده است.نتایج پژوهش نشان می دهد که استفاده خلاقانه از عناصر فضایی و اقلیمی معماری بومی مانند فضاهای نیمه باز، تراس های عمیق، سلسله مراتب فضایی و ارتباط بصری با طبیعت می تواند نقش مهمی در ارتقای حس تعلق مکانی، افزایش تعاملات اجتماعی و بهبود کیفیت سکونت در مجتمع های مسکونی بلندمرتبه ایفا کند.در نهایت، این پژوهش چارچوبی برای طراحی مجتمع های مسکونی هویت مند در شهرهای شمالی ایران ارائه می دهد که ضمن پاسخگویی به نیازهای زندگی معاصر، پیوندی معنادار با بستر فرهنگی و اقلیمی منطقه برقرار می کند.

کلیدواژه ها:

معماری بومی ، حس تعلق مکانی ، هویت معماری ، بلندمرتبه سازی ، رامسر ، مسکن معاصر