نقش اقتصاد خلاق و صنایع فرهنگی در بازآفرینی بافت های تاریخی و فرسوده شهری

بافت های تاریخی و فرسوده شهری ثروت های کالبدی و فرهنگی کلان شهرها محسوب می شوند که در سرشت خود با چالش هایی نظیر فرسودگی ساختاری، افت منزلت اجتماعی و تخلیه سرمایه های اقتصادی مواجهند. رویکردهای سنتی بازآفرینی که عمدتا بر مداخلات فیزیکی و بولدوزری تمرکز داشتند، به دلیل نادیده گرفتن لایه های اجتماعی و هویت مکانی، شکست خورده یا به فرآیندهای مخرب اعیان سازی منجر شده اند. پارادایم «اقتصاد خلاق» و «صنایع فرهنگی» به عنوان راهبردی نوین، بازآفرینی شهری را از دریچه دارایی های ناملموس، هنر، صنایع دستی و نوآوری هدف قرار داده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عمیق و تبیین ساختاری نقش اقتصاد خلاق و صنایع فرهنگی در بازآفرینی بافت های تاریخی و فرسوده شهری تدوین شده است. روش تحقیق این پژوهش، توسعه ای-تحلیلی با ماهیت کیفی-فضایی است که بر پایه ی نظریه های توسعه فرهنگ مبنا و جغرافیاهای خلاق استوار است. یافته های تحلیلی پژوهش نشان می دهد که تزریق صنایع فرهنگی به بافت های تاریخی از طریق فعال سازی فرآیند «مکان سازی خلاق»، محرک های سرمایه گذاری خرد را فعال کرده و با تبدیل ابنیه مخروبه به گالری ها، کارگاه های هنری، پلتفرم های نوآوری و فضاهای چندعملکردی، هویت و منزلت فضایی بافت را ارتقا می دهد. کالبدشکافی این فرآیند آشکار می سازد که زنجیره ارزش اقتصاد خلاق، از یک سو ساختار فیزیکی بافت را بدون تخریب هویت مرمت می کند و از سوی دیگر، با پیوند زدن مهارت های بومی و نوآوری مدرن، سرمایه اجتماعی و تاب آوری اقتصادی ساکنان محلی را افزایش می دهد. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که صنایع فرهنگی، پیوند دهنده «ثروت تاریخی کالبد» با «پویایی اقتصادی معاصر» است و پایداری همه جانبه بافت های فرسوده را تضمین می کند.

کلیدواژه ها:

اقتصاد خلاق ، صنایع فرهنگی ، بازآفرینی شهری ، بافت های تاریخی و فرسوده ، هویت فضایی