تحلیل نقش هوش مصنوعی در تحول نظام های آموزش و پرورش و بازطراحی فرآیندهای یاددهی و یادگیری در مدارس آینده

تحول دیجیتال و گسترش فناوری های هوشمند به ویژه هوش مصنوعی، موجب دگرگونی های بنیادین در ساختار نظام های آموزش و پرورش در سطح جهانی شده است. هدف این پژوهش، تحلیل نقش هوش مصنوعی در بازطراحی فرآیندهای یاددهی و یادگیری و بررسی ظرفیت های آن در ارتقای کیفیت آموزشی در مدارس آینده است.این مطالعه از نوع مروری–تحلیلی (نظام مند) بوده و با استفاده از بررسی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی، مقالات پژوهشی، گزارش های سازمان های بین المللی آموزشی و اسناد بالادستی از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش انجام شده است. داده ها به صورت کیفی تحلیل و طبقه بندی موضوعی شده اند تا ابعاد مختلف کاربرد هوش مصنوعی در آموزش شناسایی شود.یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق شخصی سازی یادگیری، تحلیل داده های آموزشی، طراحی سیستم های یادگیری تطبیقی، ارزشیابی هوشمند و توسعه محیط های یادگیری تعاملی، نقش مهمی در بهبود کیفیت آموزش ایفا می کند. همچنین استفاده از این فناوری موجب افزایش مشارکت دانش آموزان، کاهش افت تحصیلی، ارتقای عدالت آموزشی و بهینه سازی نقش معلم از انتقال دهنده دانش به راهبر یادگیری می شود.در عین حال، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتالی، مسائل اخلاقی، وابستگی بیش از حد به فناوری و نیاز به بازآموزی معلمان نیز در مسیر اجرای این تحول مشاهده می شود.هوش مصنوعی به عنوان یک عامل تحول آفرین می تواند ساختار سنتی آموزش و پرورش را به سمت نظامی هوشمند، منعطف و یادگیرنده محور سوق دهد. با این حال، تحقق این تحول نیازمند سیاست گذاری دقیق، توانمندسازی معلمان، توسعه زیرساخت های فناورانه و همسویی کامل با اهداف سند تحول بنیادین است تا مدارس آینده به محیط هایی پویا، عدالت محور و مبتنی بر یادگیری عمیق تبدیل شوند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، نظام آموزش و پرورش ، مدارس آینده ، یاددهی و یادگیری ، یادگیری شخصی سازی شده ، یادگیری تطبیقی ، آموزش هوشمند ، ارزشیابی هوشمند ، سند تحول بنیادین ، فناوری های نوین آموزشی