نقش فناوری اطلاعات در ارتقای تعاملات اجتماعی در فضاهای عمومی

فضاهای عمومی شهری، به مثابه عرصه های ظهور کنش جمعی و تعاملات اجتماعی، در عصر دیجیتال با تحولی بنیادین مواجه شده اند. فناوری های اطلاعات و ارتباطات با قابلیت های بی سابقه ای در زمینه های ارتباطات، پردازش داده و مشارکت سازی، افق های جدیدی را برای تعاملات اجتماعی در این فضاها گشوده اند. با این حال، پیوند فناوری و فضای عمومی، صرفا یک مسئله فنی نیست، بلکه به مثابه یک «پروژه اجتماعی-فنی» مستلزم توجه هم زمان به ابعاد فنی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی میان رشته ای و بهره گیری از روش مرور نظام مند، به بررسی نقش فناوری اطلاعات در ارتقای تعاملات اجتماعی در فضاهای عمومی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که فناوری اطلاعات از چهار سازوکار اصلی یعنی «تسهیل دسترسی و اطلاعات رسانی»، «توسعه بسترهای مشارکت و هم آفرینی»، «افزایش کیفیت ادراکی و تعامل پذیری فضا» و «تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد» به ارتقای تعاملات اجتماعی کمک می کند. با این حال، تحقق این پتانسیل ها مستلزم عبور از چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، سوگیری های الگوریتمی، تهدید حریم خصوصی و کاهش تعاملات رو در روست. مقاله با ارائه چارچوبی مفهومی و پیشنهادهایی برای سیاست گذاری و طراحی، به این نتیجه می رسد که موفقیت فناوری اطلاعات در فضاهای عمومی، نه در پیچیدگی فنی، بلکه در توانایی آن برای «انسان سازی» فضا و «توانمندسازی» شهروندان نهفته است.