طراحی خیابان شهری بر مبنای اصول معماری اسلامی: از نظریه تا عمل

خیابان های شهری معاصر در جهان اسلام، به ویژه در ایران، با بحران هویت و فقدان معنای فرهنگی-اجتماعی مواجه هستند. این مقاله با هدف بازخوانی مبانی نظری طراحی خیابان در شهر اسلامی و ارائه چارچوبی عملی برای بازآفرینی هویت ایرانی-اسلامی در خیابان های امروزی نگاشته شده است. روش پژوهش مبتنی بر مطالعات اسنادی و محتوای کیفی متون مرتبط با اصول شهرسازی اسلامی و فقه شهری، همراه با بررسی نمونه های شاخص تاریخی و معاصر است. یافته ها نشان می دهد که خیابان در شهر اسلامی مفهومی سلسله مراتبی دارد و از شریان های اصلی تا کوچه های بن بست، هر یک جایگاه مشخصی در نظام حریم ها و تعاملات اجتماعی ایفا می کرده اند. نتایج این مقاله می تواند راهگشای طراحان شهری و برنامه ریزان در راستای ارتقای کیفیت محیطی و معنایی خیابان های معاصر باشد.

کلیدواژه ها:

معماری اسلامی ، طراحی شهری ، خیابان اسلامی ، سلسله مراتب حریم ، شهرسازی ایرانی-اسلامی ، فقه شهری