طراحی جداره شهری با رویکرد حس مکان (رهیافتی به سوی بازآفرینی هویت و تعلق در فضاهای معاصر)

جداره های شهری به عنوان یکی از عرصه های کلیدی طراحی شهری، نقش مهمی در شکل دهی به ادراک بصری و احساسی شهروندان از محیط ایفا می کنند. با این حال، توسعه شتابان شهرهای معاصر و نادیده گرفتن ارزش های هویتی و بومی، منجر به اغتشاش بصری، تضعیف حس تعلق و در نتیجه کاهش کیفیت زیست پذیری فضاهای شهری شده است. پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب طراحی جداره شهری مبتنی بر رویکرد حس مکان انجام شده است. روش تحقیق توصیفی- و گردآوری اطلاعات مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی است. در این مقاله ضمن تبیین مبانی نظری حس مکان و مولفه های سازنده آن (کالبدی، ادراکی، عملکردی و اجتماعی)، به بررسی نقش جداره های شهری در تقویت این حس پرداخته می شود. یافته ها نشان می دهد که جداره شهری نه تنها به عنوان یک پوسته صرفا بصری، بلکه به مثابه واسطه تعامل انسان و مکان، ظرفیت بالایی در ایجاد خاطره جمعی، ارتقاء خوانایی محیط و تقویت دلبستگی مکانی دارد. بر این اساس، راهبردهایی نظیر توجه به الگوهای بومی، تناسب مقیاس انسانی، غنای بصری و انعطاف پذیری عملکردی در طراحی جداره های شهری ارائه می شود. نتایج پژوهش می تواند در سیاست گذاری های طراحی شهری هویت محور و برنامه ریزی برای ارتقاء کیفیت منظر شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

طراحی جداره شهری ، حس مکان ، حس تعلق به مکان ، منظر شهری ، هویت مکانی