بررسی نقش ارزشیابی توصیفی در توسعه مهارت های خودتنظیمی یادگیری در دانش آموزان

نظام های آموزشی در قرن بیست ویکم با تحولات گسترده ای در حوزه آموزش، یادگیری و ارزشیابی مواجه شده اند. امروزه هدف آموزش صرفا انتقال دانش و اطلاعات به دانش آموزان نیست، بلکه پرورش افرادی توانمند، خلاق، مسئولیت پذیر و برخوردار از مهارت های لازم برای یادگیری مادام العمر به یکی از مهم ترین رسالت های نظام های آموزشی تبدیل شده است. در این میان، توجه به فرایند یادگیری بیش از نتایج نهایی آن اهمیت یافته و پژوهشگران تعلیم و تربیت بر این باورند که موفقیت تحصیلی دانش آموزان تنها به میزان دانش کسب شده وابسته نیست، بلکه به توانایی آنان در مدیریت، هدایت و کنترل فرایند یادگیری خود نیز بستگی دارد. از این رو، مفهوم «خودتنظیمی یادگیری» به عنوان یکی از مولفه های اساسی موفقیت تحصیلی و رشد فردی دانش آموزان مورد توجه ویژه قرار گرفته است. خودتنظیمی یادگیری به توانایی فراگیران در برنامه ریزی، سازماندهی، نظارت، کنترل و ارزیابی فعالیت های یادگیری خود اشاره دارد. دانش آموزان دارای مهارت های خودتنظیمی می توانند اهداف آموزشی مشخصی برای خود تعیین کنند، راهبردهای مناسبی برای رسیدن به این اهداف برگزینند، عملکرد خود را مورد بررسی قرار دهند و در صورت لزوم روش های یادگیری خود را اصلاح کنند. چنین دانش آموزانی در مقایسه با همسالان خود از انگیزه بیشتری برای یادگیری برخوردارند، مسئولیت پذیری بالاتری نشان می دهند، در مواجهه با مشکلات آموزشی پایداری بیشتری دارند و معمولا عملکرد تحصیلی مطلوب تری کسب می کنند. به همین دلیل، توسعه مهارت های خودتنظیمی به یکی از مهم ترین اهداف نظام های آموزشی نوین تبدیل شده است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش ارزشیابی توصیفی در توسعه مهارت های خودتنظیمی یادگیری در دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که ارزشیابی توصیفی با تاکید بر بازخوردهای کیفی، فرایندمحوری و توجه به پیشرفت فردی، نقش مهمی در تقویت مهارت های خودتنظیمی یادگیری در دانش آموزان دارد. این رویکرد با افزایش انگیزش درونی، خودآگاهی و مسئولیت پذیری تحصیلی، زمینه ساز شکل گیری یادگیرندگانی مستقل، هدفمند و توانمند در فرایند یادگیری می شود.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی ، توصیفی ، خودتنظیمی ، یادگیری ، دانش آموزان