بررسی رابطه بین خودکارآمدی دانش آموزان و پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی انگیزش

آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، نقش اساسی در رشد و توسعه فردی و اجتماعی افراد ایفا می کند. در عصر حاضر که جوامع با تحولات گسترده علمی، فناوری و فرهنگی مواجه هستند، توجه به عوامل موثر بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان بیش از پیش اهمیت یافته است. پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نه تنها نشان دهنده میزان دستیابی آنان به اهداف آموزشی است، بلکه یکی از شاخص های مهم توسعه انسانی و اجتماعی نیز محسوب می شود. از این رو، پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی و علوم آموزشی همواره در تلاش بوده اند تا عوامل مختلف موثر بر عملکرد و موفقیت تحصیلی دانش آموزان را شناسایی و تبیین کنند. در گذشته، موفقیت تحصیلی عمدتا بر اساس توانایی های شناختی و بهره هوشی افراد مورد بررسی قرار می گرفت، اما تحقیقات جدید نشان داده اند که عوامل روان شناختی، هیجانی و شخصیتی نیز نقش بسیار مهمی در تعیین میزان موفقیت تحصیلی دانش آموزان دارند. در واقع، دانش آموزانی که از ویژگی های روان شناختی مثبت برخوردارند، معمولا توانایی بیشتری در مقابله با چالش های آموزشی، مدیریت فشارهای تحصیلی و دستیابی به اهداف یادگیری از خود نشان می دهند. در میان این عوامل، سه سازه مهم خودکارآمدی، خودتنظیمی و عزت نفس به عنوان متغیرهای تاثیرگذار بر عملکرد تحصیلی مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته اند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی رابطه بین خودکارآمدی دانش آموزان و پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی انگیزش پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که خودکارآمدی، خودتنظیمی و عزت نفس از مهم ترین عوامل روان شناختی موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان هستند. دانش آموزانی که به توانایی های خود باور دارند، یادگیری خود را به صورت هدفمند مدیریت می کنند و از احساس ارزشمندی و اعتماد به نفس بالاتری برخوردارند، معمولا عملکرد تحصیلی موفق تری داشته و در دستیابی به اهداف آموزشی خود از انگیزه، پشتکار و سازگاری بیشتری برخوردار هستند؛ ازاین رو توجه به تقویت این مولفه ها می تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت آموزش و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی ، انگیزش تحصیلی ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ، مدرسه