بررسی نقش کیفیت رابطه معلم–دانش آموز در کاهش اضطراب تحصیلی و افزایش عملکرد در دوره های مختلف تحصیلی

نظام های آموزشی در سراسر جهان همواره در تلاش بوده اند تا زمینه رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم سازند و آنان را برای ایفای نقش موثر در زندگی فردی و اجتماعی آماده کنند. در این میان، موفقیت تحصیلی دانش آموزان یکی از مهم ترین شاخص های کارآمدی نظام آموزشی محسوب می شود. با این حال، دستیابی به عملکرد تحصیلی مطلوب تنها به عوامل شناختی و توانایی های ذهنی محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از عوامل عاطفی، روان شناختی، اجتماعی و محیطی نیز در شکل گیری موفقیت یا شکست تحصیلی نقش دارند. یکی از مهم ترین این عوامل، کیفیت رابطه میان معلم و دانش آموز است که در سال های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی و علوم آموزشی را به خود جلب کرده است. مدرسه پس از خانواده مهم ترین نهاد اجتماعی و تربیتی در زندگی کودکان و نوجوانان به شمار می آید. دانش آموزان بخش قابل توجهی از زمان روزانه خود را در محیط مدرسه سپری می کنند و در این محیط، معلمان بیش از هر فرد دیگری با آنان تعامل دارند. از این رو، نوع ارتباطی که میان معلم و دانش آموز شکل می گیرد می تواند تاثیر عمیقی بر ابعاد مختلف رشد تحصیلی، اجتماعی، عاطفی و شخصیتی آنان داشته باشد. رابطه ای که مبتنی بر احترام متقابل، حمایت عاطفی، اعتماد، همدلی و درک متقابل باشد، زمینه مناسبی برای یادگیری موثر و رشد روانی دانش آموزان فراهم می آورد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش کیفیت رابطه معلم–دانش آموز در کاهش اضطراب تحصیلی و افزایش عملکرد در دوره های مختلف تحصیلی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که کیفیت رابطه معلم–دانش آموز یکی از تعیین کننده ترین عوامل در نظام آموزشی است که از طریق ایجاد احساس امنیت روانی، افزایش انگیزش و تقویت خودکارآمدی، نقش مهمی در کاهش اضطراب تحصیلی و بهبود عملکرد دانش آموزان در دوره های مختلف تحصیلی ایفا می کند. بنابراین تقویت روابط انسانی در محیط مدرسه باید به عنوان یک راهبرد اساسی در جهت ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کیفیت رابطه ، معلم ، دانش آموزان ، اضطراب تحصیلی ، عملکرد تحصیلی