تاثیر استفاده از آزمایش های ساده و کم هزینه در افزایش یادگیری مفاهیم شیمی در دانش آموزان دبیرستان

آموزش علوم تجربی، به ویژه شیمی، زمانی اثربخش خواهد بود که یادگیری از حالت صرفا نظری خارج شده و دانش آموزان بتوانند مفاهیم علمی را از طریق تجربه های عملی و مشاهده مستقیم درک کنند. با این حال، محدودیت امکانات آزمایشگاهی در بسیاری از مدارس موجب شده است که آموزش شیمی غالبا به صورت نظری و مبتنی بر کتاب درسی انجام شود. این امر می تواند موجب کاهش درک عمیق مفاهیم و کاهش انگیزه یادگیری در دانش آموزان شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده از آزمایش های ساده و کم هزینه بر میزان یادگیری مفاهیم شیمی در دانش آموزان مقطع دبیرستان انجام شده است. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بوده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه دهم رشته علوم تجربی در یکی از مدارس متوسطه دوم بود که از میان آنان ۶۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. در گروه آزمایش، تدریس برخی مفاهیم شیمی با استفاده از آزمایش های ساده و قابل اجرا با مواد کم هزینه انجام شد، در حالی که در گروه کنترل همان مفاهیم به شیوه سنتی و مبتنی بر توضیح معلم ارائه گردید. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون پیشرفت تحصیلی و پرسشنامه سنجش نگرش نسبت به درس شیمی بود. داده ها با استفاده از روش های آماری توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که میانگین نمرات یادگیری در گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل است. همچنین استفاده از آزمایش های ساده موجب افزایش علاقه و مشارکت دانش آموزان در فرآیند یادگیری شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که حتی در شرایط محدودیت امکانات آزمایشگاهی نیز می توان با طراحی فعالیت های آزمایشگاهی ساده، زمینه یادگیری عمیق تر مفاهیم شیمی را فراهم ساخت. بر این اساس پیشنهاد می شود که معلمان شیمی از آزمایش های ساده و کم هزینه به عنوان بخشی از راهبردهای تدریس فعال استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

آزمایش های ساده ، آموزش شیمی ، یادگیری مفهومی ، آزمایش های کم هزینه ، آموزش مبتنی بر تجربه ، دانش آموزان دبیرستان