پویایی های اقتصاد سیاسی مرز در ایران معاصر: مطالعه ای تاریخی در بستر استان سیستان و بلوچستان

این پژوهش با هدف تحلیل پویایی های اقتصاد سیاسی مرز در ایران معاصر با تمرکز بر استان سیستان و بلوچستان انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل تاریخی–ساختاری است و داده ها از طریق روش اسنادی و بررسی مطالعات و گزارش های مرتبط گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد که اقتصاد مرزی در این استان حاصل برهم کنش پیچیده میان سیاست های حکمرانی مرزی، ساختارهای اقتصادی پیرامونی، تحولات ژئوپلیتیکی منطقه و راهبردهای معیشتی جوامع محلی است. نتایج پژوهش نشان می دهد که غلبه رویکرد امنیت محور در مدیریت مرزها، محدودیت فرصت های اقتصادی رسمی و ضعف زیرساخت های توسعه ای، زمینه گسترش فعالیت های اقتصادی غیررسمی و تجارت مرزی خرد را فراهم کرده است. همچنین شبکه های اجتماعی و پیوندهای فرامرزی نقش مهمی در سازمان دهی مبادلات اقتصادی در منطقه دارند. بر اساس نتایج پژوهش، مدیریت کارآمد مرزها نیازمند رویکردی تلفیقی است که در آن امنیت، توسعه اقتصادی و مشارکت جوامع محلی به طور هم زمان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد سیاسی مرز ، سیستان و بلوچستان ، حکمرانی مرزی ، اقتصاد غیررسمی ، امنیت مرزی