کیفیت حیات برزخی از دیدگاه ملاصدرا

ملاصدرا حیات را متکی بر ادراک دانسته و معتقد است متناسب با هر مرتبه ای از حیات وشدت آن، ادراک مخصوص به آن حیات برای نفس ذی حیات مورد بهره برداری قرار می گیرد لذا در تصویر ارایه شده توسط وی از برزخ و حیات برزخی، قوه خیال به عنوان ابزار ادراک نفس، نقش اساسی را ایفا میکند. برزخ با مرگ آغاز می گردد و او مرگ را ناشی از تقویت نفس و شدت وجودی آن و انصراف از عالم طبیعت و متوجه شدن به عالم دیگر می داند. او معتقد است حداقل چیزی که هر انسانی هنگام مرگ با خود به همراه دارد، قوه خیال است. نیروی خیال پس از مرگ، به کمک قوه واهمه ذات خود را آن گونه که در این جهان بوده، مییابد. با ورود انسان به عالم نفوس، قوه خیال به دلیل عدم توجه نفس به بدن عنصری تقویت میشود و این قدرت وجودی قوه خیال سبب میشود که صور ادراکی را ایجاد کند که در عین برخورداری از مقدار، فاقد ماده عنصری است. ملاصدرا، اصحاب کرامات در این دنیا را صاحب این قدرت می داند، لکن عامه مردم چه سعدا و چه اشقیا پس از مرگ براین امر توانا می گردند. تنها تفاوت این است که سعدا به جهت صفای درونشان و نیکی اخلاقشان قرین انواع نعمات و کرامت های خدای تبارک و تعالی خواهند بود. اما جلیس اشقیا به جهت خباثت درونشان و فساد اخلاقشان، عذاب جهنم و مارها و عقربها خواهد بود، چرا که همه این امور نتیجه اعمال و رفتار انسان در این دنیاست. از نظر وی انسان در برزخ مانند بذری در خاک و یا نطفه در رحم می ماند تا در ظهور قیامت کبری استعداد حیات عقلانی خود را پیدا نماید.

کلیدواژه ها:

کیفیت مرگ ، حیات ، برزخ ، ملاصدرا