چگونه توانستم دانش آموزان را در فضای مجازی به آموختن بهتر مفاهیم علوم تجربی علاقه مند کنم؟

پژوهش حاضر در قالب اقدام پژوهی با هدف بهبود فرایند یاددهی–یادگیری و افزایش انگیزه دانش آموزان در درس علوم تجربی در فضای مجازی انجام شد. این مطالعه در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ در مدرسه شاهد آیت الله رفسنجانی شهرستان فسا (استان فارس) توسط سلیمه دیانت زاده، دبیر علوم تجربی پایه هشتم با ۲۸ سال سابقه تدریس انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه شامل ۳۰ نفر از دانش آموزان پایه هشتم بود که در کلاس مجازی شرکت داشتند. مسئله اصلی پژوهش، بی انگیزگی و مشارکت پایین دانش آموزان در کلاس های مجازی علوم تجربی بود که باعث کاهش علاقه آنان به یادگیری مفاهیم علمی می شد.برای شناسایی دقیق مسئله از روش های مشاهده مستقیم، بررسی عملکرد تحصیلی دانش آموزان، گفت وگو با آنان و دریافت بازخورد از اولیا استفاده شد. نتایج بررسی های اولیه نشان داد که یکنواختی شیوه تدریس، نبود فعالیت های تعاملی و فاصله عاطفی ایجاد شده در محیط مجازی از عوامل موثر در کاهش انگیزه دانش آموزان است. بر همین اساس، مجموعه ای از راهکارهای آموزشی و خلاقانه طراحی و اجرا شد؛ از جمله استفاده از ویدئوهای کوتاه آموزشی، طراحی آزمایش های ساده خانگی، به کارگیری پرسش های چالش برانگیز، تشکیل گروه های یادگیری در فضای مجازی، استفاده از بازی های آموزشی و ایجاد فرصت برای مشارکت فعال دانش آموزان در ارائه مطالب.اجرای این راهکارها به صورت مرحله ای و همراه با ارزیابی مستمر انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد که میزان مشارکت دانش آموزان در فعالیت های کلاسی افزایش یافته، علاقه آنان به درس علوم تجربی بیشتر شده و درک مفاهیم علمی به شکل معناداری بهبود یافته است. همچنین تعامل میان معلم و دانش آموزان و حتی همکاری میان خود دانش آموزان در فضای مجازی تقویت شد. این اقدام پژوهی نشان داد که بهره گیری از روش های تدریس فعال، استفاده از ابزارهای متنوع آموزشی و ایجاد فضای یادگیری تعاملی می تواند نقش موثری در افزایش انگیزه و علاقه دانش آموزان به یادگیری در محیط های آموزشی مجازی داشته باشد.