کاربست مدل تعالی EFQM در سنجش پذیری الگوی قرآنی کرامت با رویکرد معناشناختی

«کرامت» در قرآن مفهومی چندبعدی است که درک دقیق آن، مستلزم تحلیل تاریخی، ساختاری و فرهنگی ریشه «ک_ر_م» و تبیین روابط درونی آن در نظام واژگانی قرآن است. اگرچه این مفهوم در مطالعات تفسیری و اخلاقی مورد اهتمام جدی است، سنجش پذیرسازی آن همچنان با چالش های جدی مواجه است؛ زیرا تبدیل چنین مفهوم بنیادینی به شاخص هایی سنجش پذیر، نیازمند چهارچوبی نظری و روشمند است که عمق معنایی آن را حفظ کند. این پژوهش با اتخاذ رویکردی میان رشته ای و بر پایه تحلیل های معناشناختی تاریخی و ساختاری، شبکه هم نشینی و جانشینی کاربردهای «کرم» را در قرآن بازسازی کرده و سپس با بهره گیری از رویکرد تحلیلی _ منطقی، داده های به دست آمده را در دو سطح مصداقی و مفهومی طبقه بندی و تحلیل نموده است. برآیند این تحلیل، استخراج سه مولفه بنیادین «دهش» (اعطاء)، «شرافت ذاتی» و «رابطه دوسویه» است که ساختار مفهومی «کرامت» را شکل می دهند و با ارکان سه گانه مدل تعالی EFQM ، «توانمندسازها»، «فرایندها» و «نتایج» قابل انطباق اند. مدل تعالی EFQM   در این پژوهش به عنوان چهارچوبی تحلیلی برای بازتعریف ساختار قرآنی «کرامت» به کارگرفته شده است تا مسیر تحقق آن از سطح ارزش های درونی تا کنش های اخلاقی و پیامدهای عینی صورت بندی شود. نتایج نشان می دهد که پیوند معناشناسی ساختاری با منطق علی مدل تعالی، ظرفیت آن را دارد که مفاهیم اخلاقی قرآن را در قالب شاخص ها و شواهد رفتاری بازتعریف و سنجش پذیر نماید. این چهارچوب می تواند در حوزه هایی مانند سیاست گذاری فرهنگی، تعلیم و تربیت و مدیریت اسلامی، مبنایی برای طراحی نظام های اخلاق محور و سنجش پذیر فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

کرامت قرآنی ، معناشناسی ساختاری ، EFQM ، دهش ، شرافت ذاتی ، دوسویگی ، سنجش پذیری