غدیر، طلیعه عدالت علوی: بازخوانی حکمت های ۱۲۴ و ۲۳۴ نهج البلاغه در پرتو رهنمودهای مولای غدیر

این مقاله با رویکردی تطبیقی و تحلیلی، به بررسی و تبیین جایگاه زن و ویژگی های او در بستر پیام غدیر و عقلانیت علوی، با تمرکز بر حکمت های ۱۲۴ و ۲۳۴ نهج البلاغه می پردازد. واقعه غدیر با انتصاب امیرالمومنین به عنوان ولی و راهبر جامعه اسلامی، نمادی از عدالت ورزی، کرامت انسانی و بازتعریف ارزش های دینی است. در پرتو این انتصاب الهی، تفسیرهای تحقیرآمیز از کلام امیرالمومنین مردود دانسته شده و ناهماهنگی آن ها با آموزه های قرآنی درباره کرامت زن آشکار می گردد. پژوهش حاضر، با تاکید بر لزوم توجه به شان نزول و بستر تاریخی در فهم نصوص دینی، پس از مروری بر وضعیت زنان در جوامع پیش و پس از اسلام و مقایسه جایگاه زن در تمدن های باستانی و منابع تاریخی، به تبیین برخی واژگان کلیدی پرداخته و نشان می دهد که ولی امر مسلمین، نقش و ویژگی های زن را متناسب با شرایط و توانمندی های او بیان کرده است. جایگاه رفیع زن در اسلام و ارزش گذاری بر تلاش های بانوان در عرصه های مختلف، با رویکردی مثبت نسبت به زن، نه تنها با سیره نبوی و علوی سازگار است، بلکه با واقعیت های اجتماعی و اسلامی امروز نیز همخوانی دارد. در این راستا، بررسی تفاوت های جنسیتی، نقد نگاه مطلق گرایانه و تفسیر عقلانی روایات تاریخی حاکی از آن است که برداشت های تحقیرآمیز از سخنان امیرالمومنین با سیره عملی و گفتار صریح آن حضرت و نیز با تاکید قرآن کریم بر کرامت زن و تشکیل خانواده بر پایه «مودت و رحمت» در تعارض است. در دیدگاه علوی، بانوان ولایتمدار سرمایه های ارزشمند جامعه اند که همواره مورد تکریم و تایید اولیای دین قرار داشته اند.

کلیدواژه ها:

کرامت زن ، عقلانیت علوی ، حکمت ۱۲۴ نهج البلاغه ، حکمت ۲۳۴ نهج البلاغه ، مولای غدیر