روایت کلام امیرالمومنین (ع) درباره دشمن، با نگاه راهبردی و آینده نگری

در منابع و کتب حدیث، به ویژه نهج البلاغه، سخنان متعددی از امیر مومنین علی (ع) درباره شناخت دقیق ذات دشمن، فهم دشمنی دشمن، آمادگی برای مقاومت، اتخاذ تدابیر و تصمیم های حکیمانه و درست در برابر او، ذکر شده است. رهبر مسلمانان جهان هم با الهام از سخنان گهربار امام علی (ع) از همان سال های نخست انقلاب اسلامی، همواره به چنین مفاهیمی اشاره کرده و بر آن تاکید داشته اند. بسیاری از شاعران ایران نیز، این مضامین کلام حضرت علی (ع) را در سروده های حماسی ملی-مذهبی خود درباره مقاومت، ایثار و مبارزه با دشمن به کار برده اند. در این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی برخی از سخنان امام علی (ع) که بر مساله دشمنی دشمن و مسائل مربوط به آن دلالت دارد، در نمونه هایی از شعر شاعران بررسی شده است. یافته ها نشان داد که برخی از این شاعران، فهوای کلام حضرت (ع) را در شعرهای حماسی ملی و مذهبی خود با زبان هنر نشان داده اند. برخی از شاعران معاصر به واسطه شنیدن کلام رهبری، که گاه اشاره مستقیم و گاه تبیین کلام امام (ع) بوده است، تصاویر ادبی زیبا و اثرگذاری آفریده اند. همچنین مشاهده شد که در دوره معاصر این سروده ها، در زمان جنگ سخت و نرم همواره باعث تهییج و تقویت روحیه عموم مردم، به ویژه جوانان و افرادی که به مسائل سیاسی کمتر توجه داشته و یا گرایش ضد جنگ داشته اند، شده است. چنین سروده هایی بیشتر، عنصر ایمان (تقویت کننده داشته های انسان) و صبر (القاکننده تاب آوری در نداشته ها) را القا کرده است. این امر نشان دهنده میزان تاثیرگذاری حماسه های ملی-مذهبی، در سرزمینی است که به شعر و هنر آوازه است.

کلیدواژه ها:

سخنان امام علی (ع) ، نهج البلاغه ، سخنان رهبری ، شعر حماسی ملی-مذهبی ، ذات دشمن ، فهم دشمنی دشمن