هیئت های مذهبی و تحول فرهنگی: بازآفرینی استراتژیک گفتمان غدیر و نهج البلاغه در عصر دیجیتال

این پژوهش با هدف بررسی نقش هیئت های مذهبی در ترویج فرهنگ غدیر و نهج البلاغه، با استفاده از روش تحلیل مضمون و رویکرد کیفی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ فعال هیئتی و مشاهده مشارکتی در ۱۰ هیئت منتخب گردآوری شدند. یافته ها نشان داد که هیئت ها برای تبدیل شدن به نهادهای اثرگذار در عصر دیجیتال، نیازمند تحول فرهنگی سه بعدی هستند: ۱. تحول ساختاری: تبدیل هیئت ها از نهادهای مناسک محور به «مراکز آموزشی» با تشکیل کمیته های تخصصی (آموزشی، رسانه، هنری) و همکاری با نهادهای علمی. ۲. تحول روشی: به کارگیری ابزارهای دیجیتال (پادکست، اینفوگرافی)، هنرهای نمایشی و گفتمان های انتقادی برای جذب نسل جوان و ۳. تحول محتوایی: بازخوانی آموزه های غدیر و نهج البلاغه در تطبیق با مسائل روز مانند عدالت اجتماعی، محیط زیست و حقوق زنان. مصاحبه شوندگان تاکید کردند که عدم هماهنگی بین این سه بعد، مانع اصلی ناکامی هیئت ها در جذب جوانان است. به عنوان مثال، ۷۲% شرکت کنندگان معتقد بودند ترکیب روش های دیجیتال با محتوای مسئله محور، مشارکت را تا ۴۰% افزایش می دهد. این پژوهش با ارائه راهبردهایی مانند تاسیس «شورای عالی غدیر»، راه اندازی «آکادمی تولید محتوای دینی» و تدوین «دانشنامه موضوعی نهج البلاغه»، نشان می دهد که هیئت ها تنها در صورت پذیرش همکاری بین ارگانی (ساختار، روش، محتوا) می توانند غدیر را از یک رویداد تاریخی به گفتمانی زنده در جامعه تبدیل کنند. درنهایت، تحول فرهنگی هیئت ها نه تنها بازتعریف هویت شیعی، بلکه ارتقای نقش آن ها به عنوان بازیگران موثر در حل چالش های اجتماعی است.

کلیدواژه ها:

هیئت های مذهبی ، فرهنگ غدیر ، نهج البلاغه ، تحلیل مضمون ، تحول فرهنگی