نقش مالکیت فکری در ارزش آفرینی سازمانی: فرآیند حقوقی حمایت از اسرار تجاری و مدلهای مدیریتی بهره برداری از آن

در اقتصاد دانش محور کنونی دارایی های نامشهود به ویژه مالکیت فکری نقش بنیادینی در ایجاد و حفظ مزیت رقابتی سازمان ها ایفا می کنند. در میان انواع حقوق مالکیت فکری اسرار تجاری به دلیل ماهیت غیر ثبت محور، انعطاف پذیری و ارتباط مستقیم با دانش، سازمانی جایگاه ویژه ای در فرآیند ارزش آفرینی سازمانی دارند. این مقاله با رویکردی تحلیلی توصیفی به بررسی فرآیندهای حقوقی حمایت از اسرار تجاری در نظام حقوقی ایران با نگاهی تطبیقی به اسناد و مقررات بین المللی می پردازد و همزمان مدل های مدیریتی بهره برداری و حفاظت از اسرار تجاری را مورد تحلیل قرار می دهد. پژوهش حاضر ضمن تبیین مبانی حقوقی حمایت از اسرار تجاری از جمله شرایط شناسایی، شیوه های قراردادی حفاظت و ضمانت اجراهای نقض آن نشان می دهد که کارآمدی حمایت حقوقی بدون استقرار سازوکارهای مدیریتی مناسب از قبیل مدیریت دانش، کنترل دسترسی، فرهنگ سازی سازمانی و ارزیابی ریسک با چالش های جدی مواجه خواهد بود. یافته های تحقیق حاکی از آن است که هم افزایی میان نظام حقوقی و مدیریت سازمانی می تواند به افزایش امنیت اطلاعات محرمانه، کاهش ریسک های حقوقی و ارتقای ارزش اقتصادی دارایی های فکری منجر شود. در پایان مقاله پیشنهادهایی برای بهبود چارچوب های حقوقی و مدیریتی حمایت از اسرار تجاری در سازمان ها ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

مالکیت فکری ، ارزش آفرینی سازمانی ، فرآیند حقوقی حمایت از اسرار تجاری ، مدل های مدیریتی