مرز بین حسن نیت مدیریتی و تقصیر حرفه ای: مطالعه موردی حقوق تجارت ایران و آلمان

شرکت های سهامی به عنوان موتور محرکه اقتصاد، نیازمند چارچوب های نظارتی دقیق برای کنترل عملکرد مدیران و جلوگیری از سوءاستفاده از جایگاه خود هستند. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی مرز میان «حسن نیت مدیریتی» و «تقصیر حرفه ای» در نظام حقوقی ایران و آلمان انجام شده است تا مشخص شود چگونه دو نظام حقوقی ریشه دار در خانواده رومی-ژرمنی، تعاریف متفاوتی از مسئولیت پذیری ارائه می دهند. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کتابخانه ای است که طی آن قوانین داخلی، آرای قضایی و دکترین های حقوقی هر دو کشور مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که نظام حقوقی آلمان با پذیرش صریح قاعده قضاوت تجاری در ماده ۹۳ AktG ، تاکید بر مستندسازی فرآیند تصمیم گیری و تعریف شفاف استاندارد «مدیر منظم و عادلانه»، مرزی عینی و مبتنی بر رفتار ترسیم کرده است. در مقابل، نظام حقوقی ایران با ابهام در تفسیر ماده ۱۴۱ قانون تجارت، نگاه نتیجه گرای قضایی و فقدان مکانیزم های حمایتی، مرزی سیال و مبتنی بر نیت ذهنی ایجاد کرده است. همچنین مشخص شد که در آلمان حسن نیت یک تکلیف رفتاری فعال است، اما در ایران بیشتر یک وضعیت روانی منفی تلقی می شود. نتیجه گیری حاکی از آن است که تفاوت اصلی در «روش رسیدگی به شکست مدیریتی» است؛ آلمان با تمرکز بر فرآیند و شواهد عینی، امنیت تصمیم گیری را تضمین می کند و از انفعال مدیران جلوگیری می نماید، در حالی که ایران با تمرکز بر نتیجه نهایی و تکیه بر تفسیرهای سلیقه ای، منجر به فرار از مسئولیت یا محاکمه بی اساس مدیران توانمند می شود. بنابراین، اصلاح رویه دادرسی و پذیرش استانداردهای فرآیندمحور در ایران ضروری است.

کلیدواژه ها:

حسن نیت مدیریتی ، تقصیر حرفه ای ، قاعده قضاوت تجاری ، حقوق تجارت ایران و آلمان ، حاکمیت شرکتی