سنجش کارآمدی کیفر در زیست بوم سایبری با تاکید بر تحلیل اقتصادی جرم

گسترش روزافزون فضای سایبر و تغییر ریخت شناسی بزهکاری از فضای فیزیکی به بسترهای مجازی، چالش های بنیادینی را فراروی سیاست جنایی سنتی و پیشگیری کیفری قرار داده است. الگوی کلاسیک سزادهی که بر ارعاب و اصلاح استوار است، در مواجهه با ویژگی هایی نظیر گمنامی و فرامرزی بودن، کارکرد خود را از دست داده است. هدف اصلی پژوهش، آسیب شناسی ابزارهای سرکوبگرانه و ارزیابی گذار به مدل های نوین بازدارندگی است.پژوهش حاضر با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و داده های تجربی، به ارزیابی میزان کارآمدی ابزارهای سنتی و نوین در بازدارندگی از جرایم رایانه ای می پردازد.یافته ها نشان می دهد که ماهیت فناورانه بزهکاری سایبری لزوما به معنای ناکارآمدی مطلق مجازات های سنتی نیست؛ بلکه مجازات هایی نظیر حبس در جرایم سازمان یافته و امنیت محور همچنان کارآمدند. با این حال، در جرایم با انگیزه مالی و مجرمان متخصص، رویکرد تحلیل اقتصادی جرم اثبات می کند که قطعیت کیفر بر شدت آن برتری دارد.سیاست جنایی کارآمد در فضای سایبر، نیازمند اتخاذ یک رویکرد افتراقی و هوشمند است. نظام کیفری باید با عبور از کیفردهی صرف، با بهره گیری از مجازات های تکمیلی (مانند محرومیت از خدمات دیجیتال) و متناسب سازی پاسخ ها با تخصص بزهکار، هزینه ارتکاب جرم را در محاسبات مجرمانه افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

سیاست جنایی افتراقی ، پیشگیری کیفری ، تحلیل اقتصادی جرم ، بازدارندگی سایبری ، مجازات های جایگزین