گفتمان انقلاب اسلامی و دگرگونی نظم امنیتی غرب آسیا: تحلیل سازهانگارانه-منطقه ای

تحول ساختاری نظم امنیتی در غرب آسیا پس از انقلاب اسلامی ایران (۱۳۵۷)، یکی از پیچیدهترین مباحث در امنیت منطقهای است که رویکردهای مادیگرا در تبیین کامل آن ناکام ماندهاند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش گفتمان انقلاب اسلامی در این دگرگونی، از چارچوب نظری ترکیبی «سازهانگاری»، «امنیت هستیشناختی» و «نظریه مجتمع امنیتی منطقهای» بهره گرفته است. روش پژوهش، «تحلیل گفتمان انتقادی» بر روی ۳۵ سند رسمی (شامل سخنرانیهای راهبردی، بیانیههای سیاست خارجی و اسناد بالادستی) در بازه زمانی ۱۹۷۹-۲۰۲۴ است. یافتهها نشان میدهد مولفههای هویتی گفتمان انقلاب (بهویژه مقاومت، استکبارستیزی و امت اسلامی) از طریق مکانیسمهای «بازتعریف ادراک تهدید» و «تقویت امنیت هستیشناختی»،گذار از نظم امنیتی کلاسیک دولتمحور به الگوهای شبکهای و فراملی را رقمزدهاند. نتیجه کلیدی آن است که نظم امنیتی جدید منطقه، برساختهی اجتماعی تعامل پیچیده گفتمان، هویت و ساختار است و نه صرفا محصول تغییرات مادی. این پژوهش ضرورت توجه به ایدهها و هنجارها را در تحلیل پویاییهای امنیتی غرب آسیا و طراحی سیاستهای منطقهای برجسته میسازد

کلیدواژه ها:

گفتمان انقلاب اسلامی ، نظم امنیتی منطقه ای ، سازه انگاری ، امنیت هستی شناختی ، نظریه مجتمع امنیتی منطقه ای (RSCT) ، گفتمان انقلاب اسلامی