بررسی نقش میانجی تعامل شناختی در رابطه میان آموزش های مبتنی بر فناوری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

در سال های اخیر گسترش فناوری های آموزشی و ادغام آن ها در فرایند یاددهی–یادگیری، چشم اندازهای جدیدی را برای بهبود کیفیت آموزش فراهم کرده است. با این حال، صرف استفاده از فناوری لزوما به افزایش پیشرفت تحصیلی منجر نمی شود و کیفیت تعامل یادگیرندگان با محتوای آموزشی، به ویژه تعامل شناختی، نقش تعیین کننده ای در اثربخشی این رویکرد دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی تعامل شناختی در رابطه میان آموزش های مبتنی بر فناوری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام شده است.روش پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره متوسطه بوده و نمونه ای از آنان به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه های استاندارد در حوزه آموزش مبتنی بر فناوری، تعامل شناختی و پیشرفت تحصیلی گردآوری شده و برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماری و روش تحلیل مسیر استفاده شده است.یافته های پژوهش نشان داد که آموزش های مبتنی بر فناوری تاثیر مثبت و معناداری بر تعامل شناختی دانش آموزان دارند. همچنین تعامل شناختی رابطه مثبت و معناداری با پیشرفت تحصیلی نشان داد. نتایج تحلیل میانجی گری نیز حاکی از آن است که تعامل شناختی نقش میانجی معناداری در رابطه میان آموزش های مبتنی بر فناوری و پیشرفت تحصیلی ایفا می کند؛ به گونه ای که بخشی از اثر آموزش های مبتنی بر فناوری بر پیشرفت تحصیلی از طریق افزایش سطح درگیری ذهنی، پردازش عمیق اطلاعات و مشارکت فعال شناختی دانش آموزان منتقل می شود.بر اساس نتایج پژوهش می توان نتیجه گرفت که بهره گیری موثر از فناوری در آموزش زمانی می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی منجر شود که بسترهای لازم برای تقویت تعامل شناختی فراگیران فراهم گردد. طراحی فعالیت های یادگیری تعاملی، استفاده از محیط های یادگیری دیجیتال مبتنی بر حل مسئله و فراهم سازی فرصت های مشارکت فعال شناختی از جمله راهکارهایی است که می تواند اثربخشی آموزش های مبتنی بر فناوری را افزایش دهد. یافته های این پژوهش می تواند برای معلمان، طراحان آموزشی و برنامه ریزان نظام آموزشی در جهت بهینه سازی کاربرد فناوری های آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان سودمند باشد.