تحلیل راهکارهای جبران فقر یادگیری پس از دوره های آموزش غیرحضوری

پاندمی کووید-۱۹ اگرچه به عنوان یک بحران جهانی در حوزه سلامت شناخته شد، اما به سرعت تبدیل به بزرگ ترین آزمایشگاه عملی آموزش در جهان معاصر گردید. تعطیلی گسترده مراکز آموزشی و مهاجرت اجباری به سمت بسترهای مجازی، نه فقط ماهیت کنشگری معلم و فراگیر را دگرگون ساخت، بلکه شکاف های پنهان و مزمن نظام های آموزشی را در ابعادی بی سابقه آشکار نمود. این پژوهش با رویکردی کیفی و تحلیلی به بررسی مفهوم "فقر یادگیری" به عنوان یکی از مهم ترین دستاوردهای منفی آموزش غیرحضوری می پردازد و سپس با مرور نظام مند ادبیات نظری و تجارب عملی اجرا شده در نظام های آموزشی پیشرو، راهکارهای جبرانی موثر را در سطوح خرد (کلاس درس)، میانی (مدرسه و منطقه) و کلان (نظام آموزشی) احصا می کند. یافته ها نشان می دهد که راهبردهای صرفا فنی و ابزاری بدون توجه به مولفه های عاطفی-روانی و عدالت آموزشی، نه تنها فقر یادگیری را جبران نمی کنند، بلکه می توانند به بازتولید نابرابری های موجود در قالبی جدید بینجامند. در مقابل، راهکارهایی همچون توانمندسازی هدفمند معلمان در طراحی آموزشی ترکیبی، به کارگیری رویکردهای ارزشیابی پویا و تشخیصی، اجرای برنامه های آموزش ترمیمی با تاکید بر شایستگی های بنیادین، و ایجاد شبکه های پشتیبانی عاطفی-اجتماعی، به عنوان موثرترین مداخلات در مسیر کاهش فقر یادگیری شناسایی شدند. نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که جبران فقر یادگیری، یک پروژه فنی کوتاه مدت نیست، بلکه نیازمند بازتعریف اساسی نسبت به ماهیت یادگیری، نقش معلم، و کارکرد مدرسه در عصر پساکروناست؛ بازتعریفی که در آن، کیفیت بر کمیت، عمق بر سطح، و عدالت بر یکنواختی تقدم پیدا می کند.

کلیدواژه ها:

فقر یادگیری ، آموزش غیرحضوری ، جبران آموزشی ، عدالت آموزشی ، طراحی آموزشی ترکیبی ، ارزشیابی پویا.