رهی معیری و زبان تازه در غزل معاصر

محمد رهی معیری (۱۲۸۸-۱۳۴۷ ه.ش) از شاعران برجسته معاصر ایران است که با وجود حیات نسبتا کوتاه، تاثیری ماندگار بر غزل فارسی بر جای نهاده است. این مقاله به بررسی ویژگی های سبکی رهی معیری و جایگاه او در میان شاعران همدوره می پردازد. رهی در خانواده ای ادیب و هنردوست پرورش یافت و از همان نوجوانی به شعر روی آورد. آشنایی عمیق او با موسیقی ایرانی و حضور در محافل ادبی زمانه، از جمله انجمن ادبی نظامی گنجوی و همکاری با استادانی چون وحید دستگردی و امیری فیروزکوهی، در شکل گیری سبک او نقشی تعیین کننده داشت. یافته های تحقیق نشان می دهد که رهی معیری را باید شاعری میان سبک دانست؛ او از یک سو به سبک عراقی، به ویژه غزل سعدی و حافظ، تعلق خاطر دارد و از سوی دیگر، ظرافت های سبک هندی و نازک اندیشی های صائب تبریزی در اشعار او دیده می شود. از مهم ترین ویژگی های سبکی او می توان به دستورمندی زبان، ساختار نثرگونه، تکرار قافیه و ردیف های فعلی، تضمین از شاعران بزرگ، و آمیختگی سادگی سعدی با شور مولوی اشاره کرد. همچنین آشنایی رهی با دستگاه های موسیقی، سبب شده ترانه ها و تصنیف های او از انطباقی شگفت انگیز با ریتم و ملودی برخوردار باشد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که رهی معیری را بی تردید می توان شاعری صاحب سبک در غزل معاصر ایران به شمار آورد.

کلیدواژه ها:

رهی معیری ، سبک عراقی ، سبک هندی ، سهل ممتنع ، غزل معاصر