زنان در جایگاه سوژه- زنان فیلم ساز بستاره ها و گشایش ها

کارگردان های زن سینما در بستر تاریخی، فضای محدودیت ساز فعالیت زنان را درک کرده و برای این خود را در یکی از روانگاه های مشکک هفتگانه از هرم مشکک مادرمائیک، یعنی نگره جنسیتی بر محور یک مسئولیت تاریخی باز می یابند. این امر موجب شد بیشتر فیلم های فیلم سازان زن محرومیت ها، محدودیت ها و تلاش برای تثبیت هویت فردی زن و نقش او در جامعه را نشان بدهند. ذکر دو نکته دارای اهمیت است: الف. تعداد فیلم سازان زن و فیلم های ساخته شده آنها نسبت به مردان کمتر است.از آنجا که صاحبان سرمایه نگران عدم بازگشت سرمایه هستند، با فیلم سازان زن با احتیاط برخورد می کنند. هر چند این تصور ذهنی آنها بارها توسط زنانی مانند رخشان بنی اعتماد، پوران درخشنده و تهمینه میلانی با فیلم هایی نسبتا پرفروش، رد شده است. مرضیه برومند با طرفداران فراوان در تلویزیون، شیرین نشاط، سمیرا مخملباف و مریم پیربند با جایزه های متعدد جهانی، نرگس آبیار با فیلم های پرهزینه و تا حدودی پرفروش، گراناز موسوی با ساخت فیلمی به عنوان نماینده استرالیا در اسکار، نیکی کریمی و سمیرا مخملباف با داوری جشنواره ها و شیرین سوهانی با دریافت جایزه اسکار، خود را در جایگاه سوژه و با عنوان فیلم ساز مسلط بارها تثبیت کرده اند.ب. آنچه به حضور زنان فیلم ساز ارزش داده آن است که تعداد فیلم های ضعیف کارگردانان زن نسبت به مردان، بسیار کمتر است. این مورد نشان دهنده دقت و وسواس زنان فیلم ساز نسبت به مردان در عین جسارت آنها، برای قرار گرفتن شان در جایگاه سوژه است. همین که تعداد فیلم های ضعیف آنها بسیار کمتر است، تشخص خاصی به بیشتر آنها داده و سبب پذیرش بیش از پیش آنها در دل سیستم های نخبگانی شده است. عصر مدرنیسم با نیما یوشیج و پسامدرن با رضا براهنی به شکل تئوریک ایرانیزه و فرائیسم با آرش آذرپیک بسترهای مناسبی برای خلق آثار هنری در زمینه ادبیات، نقاشی، سینما و... فراهم نمودند

کلیدواژه ها:

زنان فیلمساز ، زنان جریان ساز ، زنان پیشرو ، سینما ، سوژه