تحلیل تغییرات فصلی پروفایل سرعت صوت و تاثیر آن بر انتشار امواج آکوستیکی در تنگه هرمز

موقعیت ژئواستراتژیک و ساختار پیچیده ی هیدروگرافی تنگه ی هرمز، این منطقه را به محیطی حساس برای انتشار امواج صوتی زیرآب تبدیل نموده است. در این پژوهش،بررسی تاثیر متغیرهای هیدروگرافی بر رفتار انتشار امواج سونار در این تنگه با مطالعه ی تغییرات فصلی پروفایل سرعت صوت (SSP)، صورت گرفته است. برای این منظور، با استخراج داده های دما و شوری پایگاه جهانی اقیانوس شناسی (WOA۲۳) در محدوده ی ۲۵ تا ۲۸ درجه عرض شمالی و ۵۴ تا ۵۸ درجه طول شرقی و بهره گیری از مدل تجربی MacKenzie در محیط Python، به پروفایل های سرعت صوت تا عمق حدود ۲۷۵ متر دست یافته شد تا با مقایسه ی این داده ها در طول چهار فصل سال،تغییرات شیب عمودی و لایه بندی صوتی مورد مطالعه و تحلیل قرار گیرد. طبق نتایج حاصله، نوسانات فصلی دما و شوری، به ویژه در لایه های سطحی، به تغییرات محسوس در گرادیان سرعت صوت و در نتیجه تغییر در مسیر خمیدگی پرتوهای صوتی خواهد انجامید. علیرغم فصول گرم، که تمرکز بر انرژی صوتی در عمق های میانی، شکل گیری نواحی سایه و کاهش برد موثر جهت شناسایی سونار به دلیل افزایش دمای سطحی و تشدید گرادیان منفی سرعت صوت، روی می دهد؛ در فصول سرد، یکنواختی نسبی پروفایل و پایداری بیشتر ستون آب، سبب انتشار صوتی هموارتر و قابل پیش بینی تر می شود. بر اساس این یافته ها، ضرورت طراحی و به کارگیری سامانه های سونار در تنگه ی هرمز، در نظر گرفتن الگوی فصلی پروفایل سرعت صوت برای تنظیم پارامترهای عملیاتی و افزایش اطمینان در پایش زیرآبی قابل مشاهده است.

کلیدواژه ها:

تنگه هرمز ، پروفایل سرعت صوت ، متغیرهای هیدروگرافی ، انتشار امواج سونار ، WOA۲۳.