اثربخشی درمان شناختی –رفتاری در درمان اختلالات سایکوسوماتیک: یک مرور نظام مند

اختلالات سایکوسوماتیک از جمله اختلالاتی هستند که در آن ها عوامل روان شناختی نقش مهمی در بروز، تشدید و تداوم علائم جسمانی ایفا می کنند. در سال های اخیر، درمان شناختی–رفتاری به عنوان یکی از موثرترین مداخلات روان شناختی در درمان این اختلالات مورد توجه گسترده قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی–رفتاری در اختلالات سایکوسوماتیک و تحلیل سازوکارهای درمانی آن، به روش مرور نظام مند انجام شد. برای گردآوری داده ها، مقالات علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar بررسی شدند. معیارهای ورود شامل مطالعات کارآزمایی کنترل شده تصادفی، پژوهش های کوهورت و مرورهای نظام مند مرتبط با کاربرد CBT در اختلالات سایکوسوماتیک بود. یافته های پژوهش نشان داد که درمان شناختی–رفتاری در کاهش شدت علائم جسمانی، کاهش اضطراب سلامت، بهبود تنظیم هیجان و افزایش کیفیت زندگی بیماران اثربخشی معناداری دارد. این رویکرد از طریق شناسایی و اصلاح تحریف های شناختی، کاهش افکار فاجعه انگارانه، آموزش مهارت های مقابله ای و تغییر رفتارهای اجتنابی، به تعدیل چرخه معیوب شناخت–هیجان–بدن کمک می کند. همچنین نتایج مطالعات نشان داد که رویکردهای نوین CBT، از جمله درمان های مبتنی بر ذهن آگاهی و طرح واره درمانی، می توانند اثربخشی درمان را در بیماران مبتلا به اختلالات سایکوسوماتیک افزایش دهند. در مجموع، شواهد پژوهشی حاکی از آن است که درمان شناختی–رفتاری یکی از موثرترین رویکردهای درمانی برای مدیریت اختلالات سایکوسوماتیک محسوب می شود و می تواند در کنار مداخلات پزشکی، نقش مهمی در بهبود سلامت روانی و جسمانی بیماران ایفا کند.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی–رفتاری ، اختلالات سایکوسوماتیک ، تنظیم هیجان ، سلامت روان.