تاثیر آموزش فلسفه به کودکان (P۴C) بر مهارت های حل مسئله اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان دوره دوم ابتدایی

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش فلسفه به کودکان (Philosophy for Children - P۴C) بر مهارت های حل مسئله اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان دوره دوم ابتدایی (پایه پنجم) انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۴۰ دانش آموز انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و گواه (۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه ای تحت آموزش برنامه P۴C (با استفاده از داستان های بومی و حلقه های کندوکاو) قرار گرفتند، در حالی که گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مهارت های حل مسئله اجتماعی (دلاوری و همکاران، ۱۳۹۶؛ اقتباس از راس و لوریون) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی (موریس، ۲۰۰۱؛ ترجمه و هنجاریابی شده توسط محمدی و همکاران، ۱۳۹۸) با پایایی تاییدشده (آلفای کرونباخ به ترتیب ۰.۸۵ و ۰.۸۸) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که پس از حذف اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در ترکیب خطی متغیرهای وابسته وجود دارد (F=۲۷.۴۳, p<۰.۰۰۱, η²=۰.۶۰). همچنین، آموزش P۴C تاثیر معناداری بر هر دو مولفه حل مسئله اجتماعی (سبک سازنده: F=۲۴.۱۵, p<۰.۰۰۱؛ سبک تکانشی: F=۱۸.۹۲, p<۰.۰۰۱؛ سبک اجتنابی: F=۱۵.۶۸, p<۰.۰۰۱) و خودکارآمدی تحصیلی (F=۳۱.۴۲, p<۰.۰۰۱, η²=۰.۴۵) داشت. نتیجه گیری: برنامه آموزش فلسفه به کودکان با ارتقای تفکر انتقادی، همدلی و حل مسئله مشارکتی می تواند مهارت های حل مسئله اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دوره دوم ابتدایی را بهبود بخشد. پیشنهاد می شود این برنامه در برنامه درسی مدارس ابتدایی گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

فلسفه برای کودکان (P۴C) ، حل مسئله اجتماعی ، خودکارآمدی تحصیلی ، دوره دوم ابتدایی ، حلقه های کندوکاو.