چگونه توانستم با اجرای طرح همت، مهارت کنترل هیجان دانش آموزان پایه هفتم را بهبود بخشم

این اقدام پژوهی با هدف بهبود مهارت کنترل هیجان دانش آموزان پایه هفتم از طریق اجرای «طرح همت» (پویش مردمی همت برای ایران) در قالب فعالیت های عملی و تربیتی انجام شد. مشاهده رفتارهای تکانشی مانند عصبانیت زودهنگام، پرخاشگری کلامی، قهرهای مکرر و بی حوصلگی در مواجهه با نظر مخالف، ضرورت مداخله را نشان می داد. پژوهش از نوع اقدام پژوهی با رویکرد کمی-کیفی بود. ۴۲ دانش آموز پایه هفتم در بازه زمانی سه ماهه تحت آموزش منظم قرار گرفتند. برنامه شامل: جلسات خودآگاهی و شناسایی محرک های هیجانی (هفته ۱-۲)، تمرین روزانه تنفس عمیق و تکنیک «توقف، نفس، فکر، عمل» (هفته ۳-۶)، شبیه سازی موقعیت های تعارض و نقش آفرینی با بازخورد همتا (هفته ۷-۱۰)، و آموزش همدلی (هفته ۱۱-۱۲) بود. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته کنترل هیجان با ۲۴ سوال و چهار بخش (واکنش های تکانشی، پرخاشگری کلامی و فیزیکی، بی حوصلگی و تحمل نظر مخالف، همدلی و مهارت اجتماعی) بود که پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰٫۸۳ تایید شد. پیش آزمون و پس آزمون در ابتدا و انتهای دوره اجرا گردید.میانگین نمره کل کنترل هیجان از ۶۸ به ۹۵ افزایش یافت (۲۷ نمره بهبود). فراوانی رفتارهای تکانشی ۵۷ درصد، پرخاشگری کلامی ۴۵ درصد و قهرهای طولانی ۶۲ درصد کاهش داشت. زمان تامل پیش از واکنش از ۲٫۳ به ۹٫۱ ثانیه رسید. درصد دانش آموزان در وضعیت ضعیف و نسبتا ضعیف از ۷۵ به ۱۵ درصد کاهش یافت. هشت دانش آموز به وضعیت عالی دست یافتند. مصاحبه با اولیاء نشان داد ۸۳ درصد کاهش پرخاشگری در خانه را تایید کردند. اجرای طرح همت با تاکید بر تمرین عملی، نقش آفرینی و بازخورد همتا، به طور معناداری مهارت کنترل هیجان دانش آموزان پایه هفتم را بهبود بخشید. این رویکرد می تواند به عنوان الگویی موثر در مدارس دوره اول متوسطه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کنترل هیجان ، طرح همت ، دانش آموزان پایه هفتم ، اقدام پژوهی ، مدیریت خشم